{"__type__":"cc.JsonAsset","_name":"GeneralLife","json":{"General":{"1":{"Content":[{"content":"Bùi Nguyên Thiệu, tướng lĩnh Hoàng Cân. Sau khi Trương Giác mất, cùng Chu Thương dẫn tàn quân đến Ngọa Ngưu Sơn làm sơn tặc. Bùi Nguyên Thiệu gặp được Quan Vũ đang trên đường hộ tống hai vị tẩu phu nhân, liền xin Quan Vũ thu nhận mình và Chu Thương cùng các huynh đệ khác."}],"ident":1,"name":"Bùi Nguyên Thiệu","family":5},"2":{"Content":[{"content":"Ba Tài, tướng lĩnh Hoàng Cân. Năm 184, Ba Tài dẫn quân đánh bại Chu Tuấn, bao vây Hoàng Phủ Tung. Do dựng trại ngay bãi cỏ rậm, bị Hoàng Phủ Tung lợi dụng Hỏa Công đánh bại, lui về Dương Địch, lại bị đánh bại lần nữa và tử trận."}],"ident":2,"name":"Ba Tài","family":8},"3":{"Content":[{"content":"Trình Chí Viễn, tướng lĩnh Hoàng Cân, cùng phó tướng Đặng Mậu tấn công Trác Quận. Lưu Yên lệnh cho Trâu Tịnh và ba huynh đệ Lưu Bị ra nghênh chiến. Hai bên dàn quân ở Đại Hưng Sơn, cuối cùng Đặng Mậu mất mạng dưới tay Trương Phi, Trình Chí Viễn mất mạng dưới tay Quan Vũ."}],"ident":3,"name":"Trình Chí Viễn","family":11},"4":{"Content":[{"content":"Từ Vinh, danh tướng Đông Hán, thuộc hạ của Đổng Trác. Trong trận Biện Thủy, Từ Vinh đánh bại đội quân truy kích của Tào Tháo, rồi lại đánh bại Tôn Kiên ở trận Lương Đông. Sau khi Đổng Trác mất, Từ Vinh quy thuận triều đình, phụng lệnh Vương Doãn ra đánh quân Lương Châu, cuối cùng tử trận."}],"ident":4,"name":"Từ Vinh","family":21},"5":{"Content":[{"content":"Cao Thuận, mãnh tướng bậc nhất dưới trướng Lữ Bố. Khi Tào Tháo diệt Lữ Bố, ông không đầu hàng nên bị xử tử cùng Lữ Bố."}],"ident":5,"name":"Cao Thuận","family":25},"6":{"Content":[{"content":"Trương Liêu, tự Văn Viễn, danh tướng Tào Ngụy cuối Hán đầu Tam Quốc, nổi danh trí dũng song toàn. Sau khi Lữ Bố bại vong, Trương Liêu quy hàng Tào Tháo, lập nhiều chiến công lừng lẫy, lấy ít địch nhiều, rất được Tào Tháo tin cậy."}],"ident":6,"name":"Trương Liêu","family":26},"7":{"Content":[{"content":"Lữ Bố, tự Phụng Tiên, đệ nhất mãnh tướng thời Tam Quốc. Nổi danh dũng mãnh vô song, được xưng tụng là \"Phi Tướng\", có câu: \"Ngựa có Xích Thố, người có Lữ Bố\"."}],"ident":7,"name":"Lữ Bố","family":27},"8":{"Content":[{"content":"Đổng Thừa, tướng lĩnh Đông Hán, ngoại thích, cha của Đổng Quý Nhân vợ Hán Hiến Đế Lưu Hiệp. Năm 199 thăng làm Xa Kỵ Tướng Quân. Cùng năm đó, Đổng Thừa tuyên bố có được mật chiếu của Hiến Đế, cùng Lưu Bị, Xung Tập, Ngô Tử Lan, Vương Tử Phục âm mưu diệt Tào Tháo. Đến tháng giêng năm sau thì chuyện bại lộ, Đổng Thừa bị Tào Tháo xử tử."}],"ident":8,"name":"Đổng Thừa","family":33},"9":{"Content":[{"content":"Giả Hủ, tự Văn Hòa, người Lương Châu, nguyên là tướng của Đổng Trác, sau trở thành mưu sĩ quan trọng của Tào Ngụy. Sau khi Đổng Trác bị hạ sát, ông chính là người khuyên thuộc tướng của Đổng Trác là Lý Thôi, Quách Dĩ phản công chiếm Trường An, tạo thành tiền đề cho nhiều sự kiện lịch sử sau này. Về sau khi theo Trương Tú, ông từng hiến kế cho Trương Tú đánh bại Tào Tháo 2 lần, cũng chính ông khuyên Trương Tú bỏ qua hiềm khích theo về với Tào Tháo trước trận Quan Độ. Có thể nói, ông là một nhân vật có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến sự nghiệp của Tào Tháo cũng như vận mệnh của lịch sử."}],"ident":9,"name":"Giả Hử","family":34},"10":{"Content":[{"content":"Tuân Du, tự Công Đạt, mưu sĩ giỏi của Tào Tháo. Ông nổi tiếng là người tỉ mỉ, khép kín, lại giỏi mưu mẹo, từng bày kế thủy công, nhấn chìm thành Hạ Phì, bắt sống Lữ Bố. Đến trận Quan Độ, ông bày kế dương đông kích tây, hạ được Nhan Lương và Văn Xú. Sở trường của ông là áp dụng kế sách linh hoạt cho từng tình huống chiến trận, do đó được các mưu sĩ khác gọi là \"Mưu Chủ\" của Tào Tháo."}],"ident":10,"name":"Tuân Du","family":35},"11":{"Content":[{"content":"Trương Anh, thuộc hạ của Lưu Dao. Từng trấn giữ ở Đương Lợi Khẩu, kháng cự Viên Thuật. Viên Thuật giận, lệnh cho Tôn Bôn, Ngô Cảnh đến đánh mà không được. Về sau bị Tôn Sách đánh bại."}],"ident":11,"name":"Trương Anh","family":38},"12":{"Content":[{"content":"Ngu Phiên, tự Trọng Tường, văn thần Đông Ngô, khai quốc công thần của Đông Ngô thời Tam Quốc. Ngu Phiên văn võ song toàn, sở trường dùng mâu, có thể ngày chạy ba trăm dặm, lại thích nghiên cứu học thuật, nhất là Kinh Dịch và y thuật."}],"ident":12,"name":"Ngu Phiên","family":44},"13":{"Content":[{"content":"Tả Từ, tự Nguyên Phóng, đạo sĩ nổi tiếng thời Đông Hán, tinh thông kỳ môn độn giáp, nghe nói có thể sai khiến quỷ thần. Ông thấy loạn thế nhiễu nhương, lên núi luyện linh đơn, từ đó không biết tung tích."}],"ident":13,"name":"Tả Từ","family":2896},"14":{"Content":[{"content":"Vương Lãng, vốn tên Vương Nghiêm, tự Cảnh Hưng, trọng thần Tào Ngụy. Trước ông giữ chức Thái Thú Cối Kê, về sau Tôn Sách tiến đánh Cối Kê, Vương Lãng dẫn quân chống đỡ không được, trên đường rút chạy bị Tôn Sách bắt được, nhưng được đãi ngộ rất tốt. Sau này, ông được Tào Tháo cất nhắc, làm đến phẩm trật Tam Công trong triều đình Tào Ngụy."}],"ident":14,"name":"Vương Lãng","family":48},"15":{"Content":[{"content":"Lôi Bạc, tướng lĩnh của Viên Thuật. Sau khi Viên Thuật xưng đế, ông cùng Trần Lan rời đi, chiếm núi làm sơn tặc. Sau đó lại tập kích tàn quân của Viên Thuật, đoạt hết tài vật."}],"ident":15,"name":"Lôi Bạc","family":50},"16":{"Content":[{"content":"Lạc Tựu, tướng lĩnh của Viên Thuật. Khi Viên Thuật đánh Từ Châu, giữ chức Đốc Chiến, làm nhiệm vụ liên lạc giữa các cánh quân. Sau khi Viên Thuật bại trận, bị quân Tào Tháo bắt được và hành quyết."}],"ident":16,"name":"Lạc Tựu","family":58},"17":{"Content":[{"content":"Diêm Tượng, Chủ Bạ của Viên Thuật. Viên Thuật muốn xưng đế, Diêm Tượng cho rằng thế lực của Viên Thuật còn chưa đủ mạnh, Hán thất cũng chưa hoàn toàn suy bại, nên khuyên Viên Thuật không nên xưng đế. Viên Thuật nghe xong không vui, cuối cùng vẫn quyết định xưng đế, nhưng do yếu thế, lại không có được lòng dân nên cuối cùng bại vong."}],"ident":17,"name":"Diêm Tượng","family":60},"18":{"Content":[{"content":"Kỷ Linh, tự Phục Nghĩa, tướng dưới quyền của Viên Thuật. Ông cầm cây Lưỡng Diện Tam Tiêm Đao nặng hơn đến 65 cân, từng giao chiến với Quan Vũ ở Từ Châu hơn ba mươi hiệp không phân thắng bại. Về sau Viên Thuật xưng đế, bại trận rút chạy, bị Lưu Bị dẫn quân đuổi kịp, Kỷ Linh ra đón đánh, tử trận dưới tay Trương Phi."}],"ident":18,"name":"Kỷ Linh","family":62},"19":{"Content":[{"content":"Điền Dự, tự Quốc Nhượng, tướng lĩnh Tào Ngụy. Ban đầu đi theo Lưu Bị, lai về quê lo cho mẹ già, sau đó đi theo Công Tôn Toán. Sau khi Công Tôn Toán bại vong, từng khuyên Tiên Vu Phụ theo về với Tào Tháo. Điền Dự trấn giữ biên ải cho Tào Ngụy suốt nhiều năm, lập nhiều chiến công."}],"ident":19,"name":"Điền Dự","family":64},"20":{"Content":[{"content":"Công Tôn Phạm, tướng lĩnh Đông Hán, em họ của Công Tôn Toán. Viên Thiệu từng bổ nhiệm Công Tôn Phạm làm Thái Thú Bột Hải. Công Tôn Phạm có tài cầm quân, dùng lực lượng trấn quân của Bột Hải giúp Công Tôn Toán đánh bại quân Hoàng Cân ở hai châu Thanh, Từ. Trong trận chiến Giới Kiều giữa Công Tôn Toán và Viên Thiệu, Công Tôn Phạm và Công Tôn Toán đều bị đánh bại."}],"ident":20,"name":"Công Tôn Phạm","family":68},"21":{"Content":[{"content":"Công Tôn Tu, con của Công Tôn Uyên. Năm 237, Công Tôn Uyên tự lập làm Yên Vương, đặt niên hiệu là Thiệu Hán. Tào Ngụy sai Tư Mã Ý tấn công Công Tôn Uyên, vây thành nhiều ngày, khi hết lương thực, Công Tôn Tu cùng cha mình chạy ra thì bị bắt."}],"ident":21,"name":"Công Tôn Tu","family":70},"22":{"Content":[{"content":"Công Tôn Toản, tự Bá Khuê, tướng nhà Hán, cát cứ vùng U Châu. Lập nhiều chiến công khi thảo phạt dị tộc phương bắc, do chỉ huy một đội quân thiện chiến cưỡi toàn ngựa trắng, nên được gọi là Bạch Mã Tướng Quân."}],"ident":22,"name":"Công Tôn Toán","family":79},"23":{"Content":[{"content":"Dương Bách, thuộc hạ của Trương Lỗ, em của Dương Tùng. Khi Mã Siêu đến đầu quân cho Trương Lỗ, Trương Lỗ định gả con gái cho Mã Siêu, nhưng Dương Bách cật lực phản đối, từ đó nảy sinh hiềm khích. Khi Mã Siêu nhận lệnh đến giúp Lưu Chương, Dương Bách làm phó tướng theo quân. Khi Mã Siêu quy thuận Lưu Bị, Dương Bách bị Mã Siêu sát hại."}],"ident":23,"name":"Dương Bách","family":80},"24":{"Content":[{"content":"Trương Vệ, tự Công Tắc, em của Trương Lỗ. Năm 215, sau khi đầu hàng Tào Tháo, Trương Vệ được phong làm Chiêu Nghĩa Tướng Quân. Do ông là tín đồ đạo giáo, nên từ quan về nhà, cuối cùng qua đời tại nhà."}],"ident":24,"name":"Trương Vệ","family":84},"25":{"Content":[{"content":"Diêm Phố, nhân vật thời Tam Quốc, theo Trương Lỗ làm chức Công Tào, sau đó hàng Tào Tháo, phong Bình Lạc Đình Hầu. Về sau lại có tên trong danh sách những người xin Tào Tháo lên ngôi Ngụy Vương."}],"ident":25,"name":"Diêm Phố","family":85},"26":{"Content":[{"content":"Văn Sính, tự Trọng Nghiệp, danh tướng Tào Ngụy. Vốn là tướng quân dưới trướng Lưu Biểu. Khi trấn thủ Kinh Châu, từng nhiều lần dẫn quân ngăn cản Quan Vũ, lập nhiều công lao, trở thành một tướng quân trấn biên lừng lẫy. Khi Tào Duệ kế vị, Văn Sính còn nhiều lần đánh lui các cuộc tấn công của Tôn Quyền ở Giang Hạ."}],"ident":26,"name":"Văn Sính","family":87},"27":{"Content":[{"content":"Lưu Tông, con thứ của Lưu Biểu, Châu Mục của Kinh Châu đầu thời Tam Quốc. Ông kế nghiệp Lưu Biểu trong một thời gian ngắn và quy hàng Tào Tháo, được phong làm Thứ Sử Thanh Châu, sau đổi làm Gián Nghị Đại Phu, phong tước Liệt Hầu."}],"ident":27,"name":"Lưu Tông","family":91},"28":{"Content":[{"content":"Khoái Lương, tự Tử Nhu, người Tương Dương. Đa mưu túc trí, nhân vật tiêu biểu của danh gia vọng tộc ở Kinh Châu. Khoái Lương làm Chủ Bạ dưới trướng Lưu Biểu, tinh thông thiên văn, giỏi xem tướng ngựa."}],"ident":28,"name":"Khoái Lương","family":93},"29":{"Content":[{"content":"Thái Mạo, tự Đức Khuê, xuất thân danh gia vọng tộc đất Kinh Châu, theo Lưu Biểu cầm quân ở Kinh Châu. Sau khi Lưu Biểu mất, ông khuyên Lưu Tông hàng Tào, từ đó đi theo Tào Tháo, chuyên huấn luyện thủy binh, được phong tước Hán Dương Đình Hầu."}],"ident":29,"name":"Thái Mạo","family":96},"30":{"Content":[{"content":"Trương Doãn, tướng lĩnh của Lưu Biểu, ủng hộ Lưu Tông. Sau khi Lưu Biểu qua đời, Thái Phu Nhân, Thái Mạo, Trương Doãn ngụy tạo di chúc, lập Lưu Tông lên kế vị. Sau khi Kinh Châu đầu hàng Tào Tháo, Thái Mạo và Trương Doãn phụ trách thống lĩnh Thủy Quân. Khi Tào Tháo đánh Tôn Quyền, Chu Du lập ra kế phản gián để triệt hạ Thái Mạo và Trương Doãn, lợi dụng Tưởng Can, kẻ mượn danh thăm hỏi để đến Đông Ngô do thám đưa cho Tào Tháo \"bằng chứng\" Thái Mạo và Trương Doãn định mưu phản. Kết quả là Tào Tháo đa nghi, cho gọi Thái Mạo, Trương Doãn đến \"hỏi chuyện\". Hai người còn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra thì đã bị lôi ra xử trảm. Về sau Tào Tháo biết đã mắc mưu nhưng đã muộn."}],"ident":30,"name":"Trương Doãn","family":97},"31":{"Content":[{"content":"Lưu Hiền, con của Thái Thú Linh Lăng Lưu Độ dưới trướng Lưu Biểu. Khi Lưu Tông hàng Tào, ông cũng theo về với Tào Tháo. Về sau, khi Lưu Bị chiếm được Linh Lăng, lại quy thuận Lưu Bị."}],"ident":31,"name":"Lưu Hiền","family":100},"32":{"Content":[{"content":"Ngụy Diên, tự Văn Trường, người Nghĩa Dương, Hoa Dương. Danh tướng Thục Hán, cùng với Lưu Bị vào đất Thục, thủ Hán Trung, có nhiều chiến công, được Lưu Bị trọng dụng. Tính cách lạnh lùng, thích ở một mình, không hợp với nhiều người. Về sau Gia Cát Lượng qua đời, Ngụy Diên tranh chấp với Dương Nghi, bị vu cho tội phản nghịch, cuối cùng bị Mã Đại trảm sát."}],"ident":32,"name":"Ngụy Diên","family":105},"33":{"Content":[{"content":"Hoàng Trung, tự Hán Thăng, người Hoa Dương, một trong Ngũ Hổ Tướng. Hoàng Trung vốn là thuộc hạ của Lưu Biểu, sau theo về với Lưu Bị, giúp Lưu Bị đánh bại Lưu Chương. Trong trận Định Quân Sơn, Hoàng Trung đã hạ được danh tướng phe Tào là Hạ Hầu Uyên, được phong làm Chinh Tây Tướng Quân. Sau khi Lưu Bị thành Hán Trung Vương, đã phong cho ông làm Hậu Tướng Quân, ban tước Quan Nội Hầu. Đến năm sau thì Hoàng Trung bị bệnh qua đời, thụy hiệu Cương Hầu."}],"ident":33,"name":"Hoàng Trung","family":106},"34":{"Content":[{"content":"Lưu Biểu, tự Cảnh Thăng, chư hầu trấn thủ Kinh Châu thời Hán. Dáng người to lớn, từ trẻ đã nổi danh tuấn kiệt."}],"ident":34,"name":"Lưu Biểu","family":107},"35":{"Content":[{"content":"Ngô Ban, tự Nguyên Hùng, tướng lĩnh Thục Hán. Ông giữ chức Lãnh Binh, theo Lưu Bị phạt Ngô. Về sau, lại theo Gia Cát Lượng tham gia bắc phạt Tào Ngụy, được phong làm Phiêu Kỵ Tướng Quân, Miên Trúc Hầu. Ngô Ban nổi danh hào phóng, hiệp nghĩa, do em họ là Ngô Thị chính là Thục Hán Mục Hoàng Hậu, nên ông có địa vị khá cao trong các tướng lĩnh Thục Hán."}],"ident":35,"name":"Ngô Ban","family":108},"36":{"Content":[{"content":"Mạnh Đạt, tự Tử Độ, tướng lĩnh Thục Hán. Trong chiến dịch Tương Phàn, do ông từ chối phát binh cứu Quan Vũ, gây ra hậu quả lớn, khiến Lưu Bị tức giận, ông liền chạy sang hàng Tào Tháo. Về sau ông lại định phản Ngụy về Thục, do bị phát hiện sớm nên khởi sự bất thành và tử trận."}],"ident":36,"name":"Mạnh Đạt","family":112},"37":{"Content":[{"content":"Lôi Đồng, tướng lĩnh của Lưu Chương. Khi Lưu Bị chiếm được Ích Châu, đã theo về với Lưu Bị. Tử trận trong trận Hán Trung Chiến."}],"ident":37,"name":"Lôi Đồng","family":113},"38":{"Content":[{"content":"Lý Nghiêm, tự Chính Phương, trọng thần thời Thục Hán, từng cùng Gia Cát Lượng, Pháp Chính tạo ra Thục Khoa, sau này trở thành pháp luật Thục Hán. Năm 231, quân Thục bắc phạt, Lý Nghiêm vận chuyển lương thảo chậm trễ, buộc Gia Cát Lượng phải rút binh. Lý Nghiêm đổ trách nhiệm cho Gia Cát Lượng, do đó mang tội, bị phế bỏ chức tước, giáng làm dân thường."}],"ident":38,"name":"Lý Nghiêm","family":114},"39":{"Content":[{"content":"Pháp Chính, tự Hiếu Trực, một trong những mưu sĩ hàng đầu của Lưu Bị thời Tam Quốc. Ban đầu, Pháp Chính là thuộc hạ của Lưu Chương, quân phiệt Tây Xuyên. Sau này, khi Lưu Bị vào đất Thục, Pháp Chính về làm mưu thần cho Bị, được bị rất tín nhiệm và kính trọng."}],"ident":39,"name":"Pháp Chính","family":116},"40":{"Content":[{"content":"Nghiêm Nhan, tướng lĩnh Đông Hán. Ban đầu là tướng của Lưu Chương, sau về dưới trướng Lưu Bị. Ở đây có một giai thoại: Trương Phi bắt được Nghiêm Nhan, nói: \"Đại quân ta đến nơi, sao không đầu hàng mà còn dám chống cự?\". Nghiêm Nhan đáp: \"Các người vô cớ xâm chiếm châu ta, ở đây không có tướng quân sợ chết, chỉ có tướng quân cụt đầu!\". Trương Phi kính phục sự dũng cảm của Nghiêm Nhan nên tha cho ông."}],"ident":40,"name":"Nghiêm Nhan","family":117},"41":{"Content":[{"content":"Trương Nhiệm, người Thục Quận, thuộc hạ của Lưu Chương, nổi danh dũng võ, nề nếp. Lưu Chương bày tiệc đón Lưu Bị vào Thục, Lưu Bị lệnh cho Ngụy Diên múa kiếm thừa cơ làm hại Lưu Chương. Trương Nhiệm cầm kiếm múa chung, cứu được Lưu Chương. Lưu Bị tấn công, Trương Nhiệm cùng các tướng kháng cự, hạ Bàng Thống ở Lạc Phụng Pha. Gia Cát Lượng dùng kế bắt được Trương Nhiệm, Trương Nhiệm quyết không đầu hàng và bị xử tử."}],"ident":41,"name":"Trương Nhiệm","family":118},"42":{"Content":[{"content":"Ngô Ý, tự Tử Viễn, tướng lĩnh Thục Hán, anh của Mục Hoàng Hậu nhà Thục Hán. Ban đầu ông theo Lưu Yên vào đất Thục, rồi theo phò Lưu Chương. Khi Lưu Bị tấn công Lưu Chương, Ngô Ý đầu hàng Lưu Bị, về sau theo Gia Cát Lượng bắc phạt Tào Ngụy, cùng Ngụy Diên đại phá Quách Hoài tại Dương Khê. Sau khi Gia Cát Lượng qua đời, ông trấn thủ Hán Trung, được triều đình xem trọng."}],"ident":42,"name":"Ngô Ý","family":119},"43":{"Content":[{"content":"Cao Bái, người Dương Châu, thuộc hạ của Lưu Chương, cùng Dương Hoài trấn thủ cửa ải. Lưu Bị muốn chiếm Ích Châu, dùng kế của Bàng Thống, nhử hai người ra và trảm sát."}],"ident":43,"name":"Cao Bái","family":121},"44":{"Content":[{"content":"Trương Tùng, tự Tử Kiều, người Thục Quận. Ông có tài ăn nói, trí nhớ siêu quần, nhưng tướng mạo xấu xí, khi đi sứ Tào Ngụy bị xem thường nên tức giận, khuyên Lưu Chương đoạn tuyệt với Tào Tháo, mời Lưu Bị đến để đánh Trương Lỗ, lại âm thầm dâng bản đồ địa hình Xuyên Thục, chuẩn bị làm nội ứng cho Lưu Bị. Chuyện này  bị Trương Túc tố giác, Lưu Chương nổi giận liền cho xử trảm ông."}],"ident":44,"name":"Trương Tùng","family":127},"45":{"Content":[{"content":"Lãnh Bao (hoặc Linh Bao), bộ tướng của Lưu Chương. Năm 213, Lưu Bị tấn công Ích Châu, Lưu Chương phái Linh Bao, Lưu Quý, Trương Nhiệm, Đặng Hiền đến Bồi Thủy Quan chống Lưu Bị, nhưng cả bốn đều bại trận, phải lui về thủ Miên Trúc."}],"ident":45,"name":"Lãnh Bao","family":130},"46":{"Content":[{"content":"Lưu Chương, tự Quý Ngọc, quân phiệt cát cứ một vùng cuối thời Đông Hán, kế thừa Lưu Yên đảm nhiệm Ích Châu Mục. Tính cách nhu nhược đa nghi, muốn mượn tay Lưu Bị chống Tào Tháo, nhưng cuối cùng bị Lưu Bị chiếm mất đất Thục."}],"ident":46,"name":"Lưu Chương","family":132},"47":{"Content":[{"content":"Bàng Đức, tự Lệnh Minh, vốn là võ tướng Tây Lương dưới trướng Mã Siêu, sau đó trở thành tướng Tào Ngụy, nổi danh qua trận Đồng Quan và Phàn Thành với tinh thần quyết tử, quyết không đầu hàng."}],"ident":47,"name":"Bàng Đức","family":139},"48":{"Content":[{"content":"Hàn Toại, tự Văn Ước. Thủ lĩnh các bộ tộc Khương, từng đánh bại Hoàng Phủ Tung, Trương Ôn, Đổng Trác, Tôn Kiên, sau đó chấp nhận chiêu an, cát cứ một vùng rộng lớn suốt hơn 30 năm. Từng kết bái huynh đệ với Mã Đằng. Khi Tào Tháo và Viên Thiệu tranh chấp, Mã Đằng, Hàn Toại nghe lời Chung Dao, chọn về với Tào Tháo."}],"ident":48,"name":"Hàn Toại","family":140},"49":{"Content":[{"content":"Mã Đại, tướng lĩnh Thục Hán, em họ của Mã Siêu. Thời trẻ theo Mã Siêu đánh Tào Tháo, về sau lại theo Lưu Bị vây đánh Thành Đô, tham gia Hán Trung Chiến. Mã Đại lập nhiều công lao, nhưng sự điềm tĩnh và dũng mãnh của ông luôn thể hiện đúng lúc, điển hình là viêc trảm sát Ngụy Diên."}],"ident":49,"name":"Mã Đại","family":143},"50":{"Content":[{"content":"Mã Hưu, con thứ của Mã Đằng, em của Mã Siêu. Mã Đằng bị Hàn Toại tấn công, dẫn theo Mã Hưu vào kinh nhậm chức. Mã Hưu làm Phụng Xa Đô Úy, cư ngụ ở Nghiệp Thành. Sau vì Mã Siêu nổi loạn, cả nhà bị Tào Thá xử tử."}],"ident":50,"name":"Mã Hưu","family":144},"51":{"Content":[{"content":"Mã Thiết, con của Mã Đằng, em của Mã Siêu. Mã Đằng bị Hàn Toại tấn công, dẫn theo Mã Hưu vào kinh nhậm chức. Mã Thiết làm Kỵ Đô Úy, cư ngụ ở Nghiệp Thành. Sau vì Mã Siêu nổi loạn, cả nhà bị Tào Thá xử tử."}],"ident":51,"name":"Mã Thiết","family":146},"52":{"Content":[{"content":"Mã Siêu, tự Mạnh Khởi, một trong Ngũ Hổ Tướng của Thục Hán, tác chiến vô cùng dũng mãnh. Ông nổi dậy chống Tào Tháo không thành, khiến cha mình là Mã Đằng và các huynh đệ thân tộc bị xử trảm, liền liên kết với Hàn Toại đánh cho Tào Tháo phải cắt râu vứt áo bỏ chạy, nhưng cuối cùng vẫn mắc mưu Tào Tháo và thất bại. Ông đầu quân cho Trương Lỗ, sau đó là Lưu Bị, cùng vây đánh Thành Đô, buộc Lưu Chương đầu hàng."}],"ident":52,"name":"Mã Siêu","family":147},"53":{"Content":[{"content":"Mã Đằng, tự Thọ Thành, cha của Mã Siêu, một trong các chư hầu từng tham gia thảo phạt Đổng Trác. Ông từng dẫn quân cát cứ một vùng, về sau ông nghe lời khuyên của Trương Ký vào triều đảm nhận chức quan. Khi Mã Siêu nổi loạn chống Tào Tháo, Mã Đằng cũng bị liên lụy, bị bắt giam sau đó bị xử tử."}],"ident":53,"name":"Mã Đằng","family":148},"54":{"Content":[{"content":"Văn Sửu (hoặc Văn Xú), tướng lĩnh của Viên Thiệu. Năm 200, Viên Thiệu lệnh cho Văn Sửu dẫn quân tiến công Diên Tân. Tào Tháo dùng kế nhử địch đại bại quân Văn Sửu, hạ được cả Văn Sửu. Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa đã căn cứ vào đoạn này để miêu tả thành câu chuyện Quan Vũ trảm sát Văn Sửu, lưu truyền hậu thế."}],"ident":54,"name":"Văn Sửu","family":153},"55":{"Content":[{"content":"Điền Phong, tự Nguyên Hạo, mưu thần dưới trướng Viên Thiệu. Ông là người cương trực, thích nói thẳng, nhiều lần can gián mà Viên Thiệu không nghe. Tuân Vực từng đánh giá ông là \"cương trực mà hay phạm thượng\". Trước trận Quan Độ, do phản đối quyết định của Viên Thiệu, ông bị gièm pha và hạ ngục. Đến khi quân Viên đại bại, Viên Thiệu thẹn quá hóa giận, ra lệnh xử tử ông."}],"ident":55,"name":"Điền Phong","family":154},"56":{"Content":[{"content":"Tữ Thụ (hoặc Thư Thụ), mưu sĩ của Viên Thiệu. Ông thường đưa ra kế sách, nhưng lại không được Viên Thiệu tiếp nhận. Sau trận Quan Độ Chiến, Viên Thiệu đại bại, Tữ Thụ không chạy kịp nên bị bắt, giải đến chỗ Tào Tháo. Tữ Thụ hô lớn quyết không đầu hàng, nhưng vẫn được Tào Tháo hậu đãi. Về sau Tữ Thụ âm mưu chạy trốn về với Viên Thiệu, việc bại lộ và bị xử tử."}],"ident":56,"name":"Tữ Thụ","family":155},"57":{"Content":[{"content":"Thẩm Phối, tự Chính Nam, mưu sĩ của Viên Thiệu. Thẩm Phối là người chính trực, sau khi Viên Thiệu thống nhất vùng Hà Bắc, Thẩm Phối xin cho đánh ngay để Tào Tháo không kịp trở tay. Sau thất bại tại Quan Độ, hai con của Thẩm Phối bị quân Tào bắt, do đó ông bị nghi kỵ, nhờ có Phùng Kỷ ra sức khuyên can đảm bảo mới không bị vạ lây. Sau khi Viên Thiệu qua đời, Thẩm Phối cùng một số văn thần giả danh Viên Thiệu ban lệnh lập Viên Thượng kế vị, khiến cho huynh đệ Viên Thị xảy ra xích mích. Tào Tháo vây Nghiệp Thành, Thẩm Phối tử thủ trong vài tháng, cuối cùng thành bị phá, ông quyết không đầu hàng, khẳng khái lên đường."}],"ident":57,"name":"Thẩm Phối","family":159},"58":{"Content":[{"content":"Thuần Vu Quỳnh, tự Trọng Giản, quan lại Đông Hán, sau theo về với Viên Thiệu. Trong trận Quan Độ Chiến, Thuần Vu Quỳnh dẫn hai bạn binh mã trấn thủ Ô Sào. Nhưng vì suốt ngày say rượu, bị quân Tào đánh úp và bị bắt, bị đốt hết lương thảo. Tào Tháo lệnh cho người xẻo hết tai, mũi, ngón tay của hắn rồi trói lên lưng ngựa thả về. Viên Thiệu thấy vậy nổi giận, bắt đem xử trảm."}],"ident":58,"name":"Thuần Vu Quỳnh","family":161},"59":{"Content":[{"content":"Cao Lãm, tướng lĩnh của Viên Thiệu. Sau khi Thuần Vu Quỳnh bị Tào Tháo đánh bại, Cao Lãm đã cùng Trương Hợp đầu hàng Tào Tháo. Ông từng giao đấu với Hứa Chử, Từ Hoảng, không phân thắng bại. Về sau khi truy kích Lưu Bị ở Kinh Châu, ông bị trúng đòn của Triệu Vân và tử trận. Cao Lãm cùng Nhan Lương, Văn Sửu, Trương Hợp được gọi là Hà Bắc Tứ Trụ"}],"ident":59,"name":"Cao Lãm","family":163},"60":{"Content":[{"content":"Nhan Lương, tướng lĩnh của Viên Thiệu, nổi tiếng dũng mãnh. Trong trận Quan Độ Chiến, từng trảm sát nhiều viên tướng phe Tào Tháo. Về sau Viên Thiệu sai Nhan Lương tấn công Bạch Mã, Tào Tháo đưa quân ứng cứu, dùng kế của Tuân Du chia quân vượt sông, nhử Viên Thiệu tiến quân, sau đó dẫn khinh kỵ đánh úp Bạch Mã. Nhan Lương không phòng bị, trở tay không kịp, bị Quan Vũ trảm sát."}],"ident":60,"name":"Nhan Lương","family":168},"61":{"Content":[{"content":"Viên Thiệu, tự Bản Sơ, thuộc dòng dõi Viên Thị trâm anh thế phiệt, là bạn học thời nhỏ của Tào Tháo. Từng là minh chủ thảo phạt Đổng Trác, về sau lại đánh bại các thế lực khác, trở thành quân phiệt hùng mạnh nhất phương bắc. Trong trận Quan Độ, đại bại dưới tay Tào Tháo, rồi sinh bệnh mà mất."}],"ident":61,"name":"Viên Thiệu","family":173},"62":{"Content":[{"content":"Mạnh Hoạch (Không rõ năm sinh năm mất), người vùng Kiến Ninh, thủ lĩnh vùng Nam Trung, Di Ly thời Tam Quốc. Sau khi Lưu Bị qua đời, Mạnh Hoạch ủng hộ Ung Khải dấy binh, sau khi Ung Khải qua đời liền lên thay vị trí của hắn. Về sau bị Gia Cát Lượng dẫn quân đánh bại, trải qua bảy lần bắt thả, Mạnh Hoạch cuối cùng mới chịu phục."}],"ident":62,"name":"Mạnh Hoạch","family":176},"63":{"Content":[{"content":"Mộc Lộc Vương, Bát Nạp Động Chủ, đồng minh của Mạnh Hoạch. Biết điều khiển thú rừng, chỉ huy thú dữ trợ chiến, nhiều lần đánh lui quân Thục."}],"ident":63,"name":"Mộc Lộc Vương","family":177},"64":{"Content":[{"content":"Đóa Tư Vương, Thốc Long Động Chủ, bằng hữu của Mạnh Ưu, bậc hiền triết của một vùng. Từng lợi dụng địa thế ngăn cản quân Thục, dùng tên tẩm độc hạ được nhiều kẻ địch."}],"ident":64,"name":"Đóa Tư Vương","family":180},"65":{"Content":[{"content":"Chúc Dung, vợ của Mạnh Hoạch, cũng là chị ruột của Đới Lai Động Chủ. Chúc Dung giỏi dùng phi đao, võ nghệ cao cường, từng cùng chồng dẫn quân chinh chiến. (Đây cũng là nhân vật nữ duy nhất thực sự cầm quân ra trận trong cả bộ tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa) Sau khi Gia Cát Lượng thu phục được Mạnh Hoạch, Chúc Dung cũng cùng chồng đầu quân cho Thục Hán."}],"ident":65,"name":"Chúc Dung","family":183},"66":{"Content":[{"content":"Ngạc Hoán, bộ tướng của tướng Thục là Cao Định. Thân hình cao lớn, mặt mũi bặm trợn, có sức khỏe muôn người khó địch, giữ chức tiên phong trong quân của Cao Định. Từng đánh với Ngụy Diên, Vương Bình, Trương Dực, trúng kế bị bắt. Sau đó lại trúng kế phản gián của Gia Cát Lượng, cuối cùng theo Cao Định đầu hàng Thục Hán."}],"ident":66,"name":"Ngạc Hoán","family":187},"67":{"Content":[{"content":"Trần Cung, tự Công Đài, người Đông Quận, Vũ Dương. Trần Cung tính ngay thẳng, cương trực, lúc trẻ từng kết giao với nhiều danh sĩ đương thời. Ông từng theo Tào Tháo, sau làm mưu sĩ cho Lữ Bố. Sau khi Lữ Bố chiến bại, Trần Cung cũng bị bắt, ông quyết không chịu hàng Tào nên bị xử tử."}],"ident":67,"name":"Trần Cung","family":190},"68":{"Content":[{"content":"Trương Hổ, con trai của Trương Liêu. Trương Hổ là mãnh tướng kháng Thục của Tào Ngụy, thường có mặt cùng con của Lạc Tiến là Lạc Lâm."}],"ident":68,"name":"Trương Hổ","family":193},"69":{"Content":[{"content":"Tào Tính, thuộc hạ của Lữ Bố. Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, có đoạn miêu tả Tào Tính bắn trúng mắt của Hạ Hầu Đôn, sau đó Tào Tính cũng bị Hạ Hầu Đôn tiêu diệt."}],"ident":69,"name":"Tào Tính","family":194},"70":{"Content":[{"content":"Tống Hiến, bộ tướng của Lữ Bố. Tống Hiến dũng mãnh, võ nghệ hơn người. Khi Tào Tháo đánh Lữ Bố, lệnh cho Lưu Bị vây Hạ Phi. Do đồng bạn là Hầu Thành đưa rượu cho Lữ Bố mà lại bị đánh, Tống Hiến cảm thấy thất vọng và uất hận, liền cùng bọn người Ngụy Tục, Hầu Thành bắt giữ mưu sĩ Trần Cung và đại tướng Cao Thuận của Lữ Bố, sau đó dâng thành đầu hàng. Tào Tháo bắt giữ rồi xử tử Lữ Bố."}],"ident":70,"name":"Tống Hiến","family":195},"71":{"Content":[{"content":"Chu Thái, tự Ấu Bình, võ tướng quan trọng của Đông Ngô, công thần khai quốc Đông Ngô, nhiều lần bảo vệ Tôn Quyền."}],"ident":71,"name":"Chu Thái","family":198},"72":{"Content":[{"content":"Chu Nhiên (hoặc Thi Nhiên), tự Nghĩa Phong, tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc, từng theo Lữ Mông đánh bại Quan Vũ, trong trận Di Lăng cùng Lục Tốn đại phá Lưu Bị."}],"ident":72,"name":"Chu Nhiên","family":199},"73":{"Content":[{"content":"Tưởng Khâm, tự Công Dịch, người Thọ Xuân, Cửu Giang, tướng lĩnh, công thần khai quốc Đông Ngô thời Tam Quốc. Luôn giữ chữ tín, giỏi cung thuật. Vốn là tặc phỉ, về sau đi theo Tôn Sách. Từng cùng Chu Thái, Hàn Đương thống lĩnh thủy quân đại phá quân địch ở Tam Giang Khẩu."}],"ident":73,"name":"Tưởng Khâm","family":200},"74":{"Content":[{"content":"Tôn Quyền, tự Trọng Mưu, người thành lập chính quyền Đông Ngô thời Tam Quốc. Năm 18 tuổi chính thức kế thừa cơ nghiệp Giang Đông. Biết trọng dụng hiền tài, cát cứ một vùng rộng lớn. Từng đánh bại Tào Tháo, chiếm cứ Kinh Châu, cuối cùng xưng đế."}],"ident":74,"name":"Tôn Quyền","family":202},"75":{"Content":[{"content":"Thái Sử Từ, tự Tử Nghĩa, vốn là thuộc hạ của Lưu Dao, sau giúp Tôn Sách càn quét Giang Đông. Giỏi cưỡi ngựa bắn tên, có chí lớn, tử trận tại Hợp Phì."}],"ident":75,"name":"Thái Sử Từ","family":204},"76":{"Content":[{"content":"Trương Hoành, tự Tử Cang, mưu sĩ Đông Ngô. Khi Tôn Sách bình định Giang Đông, đích thân đến nhà mời ông ra giúp sức. Trương Hoành có phẩm đức cao thượng, trong di thư để lại, còn khuyên Tôn Quyền phải biết lắng nghe lời trung, khắc chế tham vọng, Tôn Quyền xem xong nước mắt chảy dài."}],"ident":76,"name":"Trương Hoành","family":205},"77":{"Content":[{"content":"Trương Chiêu, tự Tử Bố, khai quốc công thần của Đông Ngô. Trước khi Tôn Sách qua đời, đã nhờ Trương Chiêu và Chu Du trợ giúp Tôn Quyền ổn định ngôi vị, ông cũng hoàn thành rất tốt sự phó thác này."}],"ident":77,"name":"Trương Chiêu","family":206},"78":{"Content":[{"content":"Trương Thừa, tự Trọng Tự, người Từ Châu, Bành Thành. Đại thần Đông Ngô, con trưởng của Trương Chiêu, thê tử là con gái của Gia Cát Cẩn. Từ thời trẻ Trương Thừa đã nổi danh học thức, giao hảo với Gia Cát Cẩn, Bộ Thạc, Nghiêm Tuấn. Trương Thừa tính tình cương nghị, trung trực, biết nhìn người, hay giúp đỡ kẻ sĩ."}],"ident":78,"name":"Trương Thừa","family":207},"79":{"Content":[{"content":"Trần Võ, tự Tử Liệt, chỉ huy đội quân tinh nhuệ của Đông Ngô. Thời trẻ theo Tôn Sách chinh chiến Giang Đông, lập công phong chức. Trần Võ nhân hậu, hay bố thí cho kẻ khó, nên mọi người từ Tôn Quyền đến dân làng đều rất yêu mến ông. Mỗi lần giao tranh, Trần Võ đều xông lên đi đầu. Trong trận Hợp Phì, Trương Liêu đột kích quân Ngô, Trần Võ gắng sức chống trả và tử trận. Tôn Quyền vô cùng thương tiếc."}],"ident":79,"name":"Trần Võ","family":208},"80":{"Content":[{"content":"Đổng Tập, tự Nguyên Đại, tướng lĩnh Đông Ngô. Ông là người cao lớn, võ nghệ hơn người, lập nhiều chiến công. Trong trận Nhu Tu Khẩu, Đổng Tập theo Tôn Quyền chống đỡ quân Tào, được lệnh lên thuyền trấn giữ cửa ải. Đang đêm gió lớn, thuyền chao lắc dữ dội, Đổng Tập quyết không lùi bước, cuối cùng bị cuốn trôi."}],"ident":80,"name":"Đổng Tập","family":209},"81":{"Content":[{"content":"Phan Chương, tự Văn Khuê, tướng lĩnh Đông Ngô. Mãnh tướng một đời chinh chiến, lập nhiều chiến công, thăng tiến không ngừng. Thành tựu quan trọng nhất phải kể đến chuyện dẫn quân bắt sống được Quan Vũ. Ông cũng là kẻ tham lam và xa xỉ, mang nhiều tiếng xấu, nhưng vì có công nên Tôn Quyền vẫn cho qua. Trong tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa, Phan Chương bắt Quan Vũ, đoạt Thanh Long Đao và Xích Thố Mã, nhưng lại bị Quan Hưng trả thù trong chiến dịch Di Lăng."}],"ident":81,"name":"Phan Chương","family":210},"82":{"Content":[{"content":"Lăng Tháo, danh tướng Đông Ngô, cha của Lăng Thống, người hiệp nghĩa và dũng cảm, theo Tôn Sách chinh chiến nhiều năm, là thủy tướng tài ba, đáng tiếc khi thảo phạt Hoàng Tổ đã trúng tên của Cam Ninh mà qua đời"}],"ident":82,"name":"Lăng Tháo","family":211},"83":{"Content":[{"content":"Lữ Mông, tên tự là Tử Minh, được xưng tụng là Lữ Hổ Uy, là danh tướng cuối thời Đông Hán, chiến tích nổi tiếng nhất là đánh bại Quan Vũ, đoạt Kinh Châu."}],"ident":83,"name":"Lữ Mông","family":213},"84":{"Content":[{"content":"Hàn Đương, tự Nghĩa Công, danh tướng Đông Ngô. Ông giỏi cung tiễn, kỵ thuật, làm quan cho 3 đời chúa Tôn Kiên, Tôn Sách, Tôn Quyền, có công lớn trong việc an định bá nghiệp Giang Đông."}],"ident":84,"name":"Hàn Đương","family":215},"85":{"Content":[{"content":"Hoàng Cái, tự Công Phúc, khai quốc công thần của Đông Ngô. Ông là một trong những vị lão tướng từng phục vụ dưới cả ba đời Tôn Kiên, Tôn Sách, Tôn Quyền. Hoàng Cái nổi danh nghiêm túc, giỏi huấn luyện binh sĩ. Quân của ông trận nào có mặt cũng xung phong đi đầu. Trong chiến dịch Xích Bích, Hoàng Cái dùng khổ nhục kế giả vờ hàng Tào, thừa dịp phóng hỏa, đại phá quân Tào."}],"ident":85,"name":"Hoàng Cái","family":216},"86":{"Content":[{"content":"Chu Du, tự Công Cẩn, danh tướng Đông Ngô. Xuất thân Lư Giang, là hậu duệ danh môn, văn võ song toàn, tài đức xuất chúng, giúp Tôn Sách, tôn Quyền trấn thủ Giang Đông, thắng Xích Bích Chiến. Chu Du thân hình cao lớn, dung mạo tuấn tú, tinh thông âm luật, cùng Tiểu Kiều hết sức ân ái. Tiếc là ông mất sớm, chỉ 36 tuổi."}],"ident":86,"name":"Chu Du","family":217},"87":{"Content":[{"content":"Chu Trị, tự Quân Lý, quan lại, tướng lĩnh Đông Ngô. Thời trẻ ông từng theo Tôn Kiên, Tôn Sách chinh phạt, về sau phò trợ Tôn Quyền, lập nhiều công trạng to lớn, được Tôn Quyền kính trọng."}],"ident":87,"name":"Chu Trị","family":218},"88":{"Content":[{"content":"Tôn Sách, tự Bá Phù, người Ngô Quận, Phú Xuân. Tôn Sách tính tình phóng khoáng, không câu nệ tiểu tiết, thích đấu võ, có kiến thức về bày binh bố trận, thống lĩnh quân Giang Đông bách chiến bách thắng, dũng mãnh như Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ, nên được gọi là \"Tiểu Bá Vương\"."}],"ident":88,"name":"Tôn Sách","family":219},"89":{"Content":[{"content":"Trình Phổ, tự Đức Mưu, theo phò 3 đời chúa Đông Ngô là Tôn Kiên, Tôn Sách, Tôn Quyền. Ông theo Tôn Kiên dẹp Hoàng Cân, phạt Đổng Trác, đánh bại Lữ Bố; giúp Tôn Sách bình ổn Giang Đông; cùng Trương Chiêu và Chu Du phò tá Tôn Quyền, đánh dẹp giặc cướp, công lao hiển hách. Ông rất được kính trọng ở Giang Đông, mọi người đều tôn xưng ông là Trình Công."}],"ident":89,"name":"Trình Phổ","family":221},"90":{"Content":[{"content":"Cam Ninh, tự Hưng Bá, mãnh tướng Giang Đông. Ông từng theo Chu Du đánh bại Tào Nhân chiếm Di Lăng, theo Lỗ Túc trấn thủ Ích Dương chống Quan Vũ, đóng giữ Tây Lăng bắt sống Chu Quang, dẫn một trăm quân cảm tử đột kích doanh trại quân Tào trong đêm, chiến công hiển hách. Tôn Quyền từng nói, \"Tào Mạnh Đức (Tào Tháo) có Trương Văn Viễn (Trương Liêu), còn ta có Cam Hưng Bá (Cam Ninh), đủ để chống lại rồi!\""}],"ident":90,"name":"Cam Ninh","family":222},"91":{"Content":[{"content":"Chu Hoàn (hoặc Chu Hoàn), tự Hưu Mục, tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc. Ông là người cao ngạo, không thích gò bó luồn cúi, đối xử với thuộc hạ rất tốt, lại nổi danh chỉ gặp người khác một lần là nhớ mặt. Ông từng đánh bại Tào Nhân, dùng kế trảm sát và bắt sống tướng lĩnh Tào Ngụy trong trận Nhu Tu, về sau theo giúp Lục Tốn đánh bại Tào Hưu."}],"ident":91,"name":"Chu Hoàn","family":226},"92":{"Content":[{"content":"Gia Cát Khác, tự Nguyên Tốn, con trưởng của Gia Cát Cẩn, cháu của Gia Cát Lượng. Ông là tướng lĩnh và phụ chính đại thần của Đông Ngô trong thời Tam Quốc. Từng đánh bại cuộc tiến công của nhà Ngụy ở Đông Hưng, nhưng lại thất bại khi chủ động xuất quân phạt Ngụy. Về sau Tôn Tuấn đoạt quyền, ông bị sát hại năm 51 tuổi."}],"ident":92,"name":"Gia Cát Khác","family":227},"93":{"Content":[{"content":"Gia Cát Cẩn, tự Tử Du, trọng thần Đông Ngô, anh của Gia Cát Lượng, rất được Tôn Quyền tín nhiệm, ra sức đóng góp cho mối quan hệ Đông Ngô và Thục Hán."}],"ident":93,"name":"Gia Cát Cẩn","family":228},"94":{"Content":[{"content":"Từ Thịnh, tự Văn Hướng (hoặc Văn Hưởng), tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc. Ông giỏi phòng thủ, có thể lấy ít thắng nhiều. Ông từng đẩy lui nhiều cuộc tiến công của Tào Ngụy, bảo vệ Đông Ngô."}],"ident":94,"name":"Từ Thịnh","family":229},"95":{"Content":[{"content":"Tôn Hoàn, tự Thúc Vũ, tướng lĩnh Đông Ngô. Tôn Hoàn dung mạo đoan chính, thông minh đĩnh đạc, học hay hiểu rộng, được Tôn Quyền khen là có tài như Nhan, Uyên (học trò Khổng Tử). Trong chiến dịch Kinh Châu từng đánh bại quân Quan Vũ, trong chiến dịch Di Lăng từng chặn đường mai phục Lưu Bị, suýt chút nữa đã bắt được. Sau trận này, Tôn Hoàn được phong làm Kiến Vũ Tướng Quân, tước Đan Đồ Hầu, Đô Đóc Ngưu Chử. Ông mất sớm, chỉ thọ 26 tuổi."}],"ident":95,"name":"Tôn Hoàn","family":233},"96":{"Content":[{"content":"Tôn Hưu, tự Tử Liệt, hoàng đế thứ ba của Đông Ngô. Ông lên ngôi sau khi Tôn Lượng bị phế truất, từng ban hành nhiều chính sách có lợi cho bá tánh."}],"ident":96,"name":"Tôn Hưu","family":234},"97":{"Content":[{"content":"Tôn Thiều, tự Công Lễ, tông thất Đông Ngô, tướng lĩnh Đông Ngô. Bác của Tôn Thiều  là Tôn Hà, vốn họ Du, nhưng vì rất được lòng Tôn Sách nên ban cho họ Tôn. Sau khi Tôn Quyền xưng đế, bổ nhiệm Tôn Thiều làm Trấn Bắc Tướng Quân. Tôn Thiều biết cách huấn luyện binh sĩ, thường phái người trà trộn do thám tình hình hậu phương quân địch, nắm được động tĩnh, từ đó biết cách ứng phó, do vậy rất ít khi chiến bại."}],"ident":97,"name":"Tôn Thiều","family":239},"98":{"Content":[{"content":"Tôn Thượng Hương, em gái Tôn Quyền, được gả cho Lưu Bị để củng cố liên minh Tôn Lưu. Sau khi Lưu Bị vào đất Thục, Tôn Quyền liền cho đón về Đông Ngô. Tôn Thượng Hương tài trí nhanh nhạy, dũng mãnh cương trực, mang dáng dấp của bậc cha anh, xung quanh luôn có hơn một trăm thị tì cầm gươm đao bảo vệ."}],"ident":98,"name":"Tôn Thượng Hương","family":240},"99":{"Content":[{"content":"Đinh Phụng, tự Thừa Uyên, tướng lĩnh Đông Ngô. Ông chủ yếu chiến đấu với thế lực Tào Ngụy, thiện chiến dũng mãnh, lập nhiều công trạng"}],"ident":99,"name":"Đinh Phụng","family":252},"100":{"Content":[{"content":"Lục Kháng, tự Ấu Tiết, con Thừa Tướng Lục Tốn của Đông Ngô. Kế thừa tước vị của cha, trở thành trụ cột triều đình, được gọi là danh tướng cuối cùng của Đông Ngô."}],"ident":100,"name":"Lục Kháng","family":257},"101":{"Content":[{"content":"Lục Tốn, tự Bá Ngôn, từng giữ chức Đại Đô Đốc Đông Ngô, Thượng Đại Tướng Quân, Thừa Tướng, nổi tiếng sau trận Di Lăng tiêu diệt hàng vạn quân Thục của Lưu Bị."}],"ident":101,"name":"Lục Tốn","family":258},"102":{"Content":[{"content":"Lăng Thống, tự Công Tích, con của Lăng Tháo. Nổi danh từ nhỏ, có phong thái của bậc quốc sĩ. Từng theo Tôn Quyền chinh chiến, lập nhiều chiến công. Tuy có thù với Cam Ninh, về sau đã giảng hòa."}],"ident":102,"name":"Lăng Thống","family":259},"103":{"Content":[{"content":"Lỗ Túc, tự Tử Kính, chính trị gia, tướng lĩnh quân sự và nhà ngoại giao phục vụ dưới trướng Tôn Quyền vào cuối thời Đông Hán. Lỗ Túc thân hình cao to, tướng mạo đường hoàng, tính cách phóng khoáng, thích kết giao hào kiệt. Ông từng vạch ra đường hướng bá nghiệp cho Tôn Quyền, trong đó quan trọng nhất là các bước diệt Hoàng Tổ, đoạt Kinh Châu, chiếm Xuyên Thục, án ngữ ải hiểm, sau đó xưng đế, bình thiên hạ. Khi Tào Tháo tiến công, hầu hết quan lại Đông Ngô đều có ý đầu hàng, duy chỉ có Lỗ Túc và Chu Du quyết đánh. Nhờ đó mới có trận Xích Bích Chiến lẫy lừng, liên minh Tôn Lưu đại bại Tào Ngụy."}],"ident":103,"name":"Lỗ Túc","family":261},"104":{"Content":[{"content":"Tổ Mậu, tự Đại Vinh, bộ tướng phục vụ dưới trướng Tôn Kiên. Tổ Mậu là một trong bốn vị tướng từng cùng Tôn Kiên tham gia chinh phạt Đổng Trác (cùng Trình Phổ, Hoàng Cái và Hàn Đương). Tôn Kiên bị tướng của Đổng Trác là Từ Vinh đánh bại, khi bị truy kích thì Tổ Mậu đổi lấy nón áo của Tôn Kiên, thu hút truy binh, nhờ đó Tôn Kiên mới thoát."}],"ident":104,"name":"Tổ Mậu","family":263},"105":{"Content":[{"content":"Tôn Kiên, tự Vân Đài, hậu duệ của Tôn Vũ, dũng tướng cuối đời Đông Hán. Là người cương nghị, dung mạo bất phàm, được gọi là Giang Đông Mãnh Hổ. Khi Tôn Quyền xưng đế, ông được truy phong là Võ Liệt Hoàng Đế."}],"ident":105,"name":"Tôn Kiên","family":264},"106":{"Content":[{"content":"Giản Ung, tự Hiến Hòa, mưu sĩ dưới trướng Lưu Bị, thuyết khách nổi tiếng, Lưu Bị bao vây Thành Đô, cử Giản Ung vào khuyên Lưu Chương đầu hàng. Ông giỏi biện luận, nghị sự, thẳng thắn và không câu nệ lễ tiết."}],"ident":106,"name":"Giản Ung","family":265},"107":{"Content":[{"content":"Tôn Càn, tự Công Hữu, cận thần của Lưu Bị. Ban đầu, ông được Trịnh Huyền tiến cử làm quan. Khi Lưu Bị thống lĩnh Từ Châu, mời Tôn Càn làm Tòng Sự. Từ khi đi theo Lưu Bị, Tôn Càn nhiều lần được Lưu Bị cử làm sứ thần du thuyết các nơi. Sau khi Lưu Bị chiếm được Ích Châu, phong Tôn Càn làm Bỉnh Trung Tướng Quân, đãi ngộ chỉ kém Mi Trúc, ngang với Giản Ung. Không lâu Tôn Càn mắc bệnh qua đời."}],"ident":107,"name":"Tôn Càn","family":266},"108":{"Content":[{"content":"Quan Vũ, tự Vân Trường. Người đứng đầu Ngũ Hổ Tướng, chiến công hiển hách. Ông là một vị tướng nổi tiếng anh dũng và trung nghĩa."}],"ident":108,"name":"Quan Vũ","family":267},"109":{"Content":[{"content":"Trương Phi, tự Dực Đức (hoặc Ích Đức), danh tướng Thục Hán. Trong truyện Tam Quốc Diễn Nghĩa, ông cùng Lưu Bị và Quan Vũ kết bái huynh đệ ở vườn đào. Ông nổi danh dũng mãnh phi phàm, tính nóng như lửa, hay tự tay trách phạt thuộc hạ phạm lỗi. Sau sự kiện Quan Vũ bại vong, ông say rượu đánh mắng thuộc hạ, bị Phạm Cương và Trương Đạt sát hại."}],"ident":109,"name":"Trương Phi","family":268},"110":{"Content":[{"content":"Lưu Bị, tự Huyền Đức, Hoàng đế khai quốc Thục Hán thời Tam Quốc. Là người nhân hậu, biết trọng dụng người tài. Kết nghĩa đào viên với Trương Phi, Quan Vũ, rồi lập bá nghiệp."}],"ident":110,"name":"Lưu Bị","family":269},"111":{"Content":[{"content":"Triệu Vân, tự Tử Long, người vùng Thường Sơn, một trong Ngũ Hổ Tướng của Thục Hán. Ông chính là vị tướng làm nên kỳ tích một mình cứu chúa trong trận Trường Bản. Về sau khi Quan Vũ bị hại, ông cũng có lời khuyên can Lưu Bị nghĩ cho đại cuộc, không nên phạt Ngô. Do đó ông được xem là bậc nho tướng, cũng là người nói ông chính là hình mẫu chuẩn mực của một kẻ làm bề tôi."}],"ident":111,"name":"Triệu Vân","family":270},"112":{"Content":[{"content":"Y Tịch, tự Cơ Bá, văn quan Thục Hán. Khi Lưu Bị chạy đến Kinh Châu, Y Tịch thường đến ghé thăm. Sau khi Lưu Biểu qua đời, Y Tịch đi theo Lưu Bị, cùng vượt sông đến Giang Lăng. Lưu Bị bình định Ích Châu, bổ nhiệm Y Tịch làm Tả Tướng Quân Tùng Trung Lang, đãi ngộ chỉ kém những bậc cận thần đi theo ông từ đầu như Giản Ung, Tôn Càn. Về sau, Y Tịch cùng Gia Cát Lượng, Pháp Chính, Lưu Ba, Lý Nghiêm soạn thảo Thục Khoa, sau này trở thành bộ luật của Thục Hán."}],"ident":112,"name":"Y Tịch","family":271},"113":{"Content":[{"content":"Quan Hưng, tự An Quốc, con thứ của Quan Vũ, quan lại nhà Thục Hán. Từ nhỏ đã có tiếng tăm, được Gia Cát Lượng xem trọng."}],"ident":113,"name":"Quan Hưng","family":273},"114":{"Content":[{"content":"Quan Sách, con trai thứ ba của Quan Vũ. Khi Lưu Bị chiếm được Kinh Châu, Quan Sách đến đầu quân cho Lưu Bị. Sau khi chiếm được Ích Châu, Quan Sách nhận lệnh trấn thủ vùng Vân Nam. Sau khi Kinh Châu thất thủ, Quan Sách chạy đến Bào Gia Trang lánh nạn và dưỡng bệnh. Đến khi khỏi bệnh thì nghe nói kẻ thù ở Đông Ngô đã bị diệt, liền trở về Thục, cùng Gia Cát Lượng nam chinh."}],"ident":114,"name":"Quan Sách","family":274},"115":{"Content":[{"content":"Quan Bình, con của danh tướng Quan Vũ, theo cha chinh chiến lâu năm. Khi Quan Vũ tấn công Phàn Thành, Tôn Quyền thừa cơ chiếm mất Kinh Châu. Quan Bình và Quan Vũ cùng bị bắt và bị xử trảm."}],"ident":115,"name":"Quan Bình","family":276},"116":{"Content":[{"content":"Khương Duy, tự Bá Ước, là một đại tướng nhà Thục Hán. Ban đầu ông phục vụ Tào Ngụy như là một tùy tướng, nhưng sau đó đi theo Gia cát Lượng về Thục Hán. Khi Chung Hội phạt Thục, Lưu Thiện đầu hàng, ông giả vờ đầu hàng, âm mưu nổi loạn nhưng thất bại."}],"ident":116,"name":"Khương Duy","family":277},"117":{"Content":[{"content":"Chu Thương, tự Nguyên Phúc, tướng hộ vệ của Quan Vũ. Không tìm thấy ghi chép nào về ông trong chính sử, hình tượng của ông được miêu tả là thân hình vạm vỡ, mặt đen râu xồm, trung can nghĩa đảm. Ông vốn là tướng lĩnh Hoàng Cân, một lòng đi theo Quan Vũ, tuyệt đối trung thành. Sau khi Quan Vũ bị sát hại, ông cũng tự vẫn. Trong các miếu thờ Quan Thánh Đế, hai bức tượng bên cạnh Quan Thánh chính là Chu Thương và Quan Bình."}],"ident":117,"name":"Chu Thương","family":278},"118":{"Content":[{"content":"Tưởng Uyển, tự Công Diễm, thừa tướng Thục Hán. Tưởng Uyển thông minh hơn người, khí khái bất phàm, được Gia Cát Lượng chọn làm người kế nhiệm."}],"ident":118,"name":"Tưởng Uyển","family":279},"119":{"Content":[{"content":"Gia Cát Lượng, tự Khổng Minh, hiệu Ngọa Long, quân sư kiệt xuất của Thục Hán. Ông giúp Lưu Bị liên minh với Tôn Quyền, đánh bại Tào Tháo ở Xích Bích. Sau đó đoạt Kinh Châu, chiếm Tây Xuyên, dựng nước ở đất Thục. Ông phát minh ra Xe Thồ Một Bánh, Đèn Khổng Minh, Nỏ Liên Hoàn. Gia Cát Lượng một lòng khôi phục giang sơn nhà Hán, nhiều lần tổ chức Bắc Phạt nhưng chưa thành, cuối cùng bệnh mất ở Ngũ Trượng Nguyên."}],"ident":119,"name":"Gia Cát Lượng","family":285},"120":{"Content":[{"content":"Từ Thứ, tự Nguyên Trực, ban đầu là quân sư của Lưu Bị, sau đó theo Tào Tháo. Tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa kể rằng, do mẹ ông đang ở lãnh địa Tào Tháo, buộc Từ Thứ phải qua đầu quân cho Tào Tháo. Trước khi đi, ông đã tiến cử Gia Cát Lượng cho Lưu Bị."}],"ident":120,"name":"Từ Thứ","family":286},"121":{"Content":[{"content":"Trương Nghi, tự Bá Kỳ, danh tướng Thục Hán. Theo Mã Trung nhiều lần dẹp loạn, được phong làm Thái Thú, sau lại được triệu về Thành Đô, làm đến chức Đãng Khấu Tướng Quân, tước Quan Nội Hầu. Năm 254, ông nhận lệnh dẫn quân giao chiến với tướng Ngụy là Từ Chất, tử trận sa trường, sau đó được lập miếu thờ."}],"ident":121,"name":"Trương Nghi","family":287},"122":{"Content":[{"content":"Triệu Quảng, tướng lĩnh Thục Hán, con thứ của Triệu Vân, em của Triệu Thống. Theo Khương Duy đến Đạp Trung đồn điền, sau đó Tào Ngụy và Tư Mã sai quân đến chinh phạt, cùng Khương Duy ngăn chặn quân địch ở Cương Xuyên Khẩu."}],"ident":122,"name":"Triệu Quảng","family":288},"123":{"Content":[{"content":"Triệu Thống, con trai trưởng của Triệu Vân. Sách chú giải Tam Quốc Chí của Trần Thọ chép rằng, sau khi Triệu Vân mất, Triệu Thống kế vị tước Vĩnh Xương Đình Hầu, làm đến chức Hổ Bôn Trung Lang."}],"ident":123,"name":"Triệu Thống","family":291},"124":{"Content":[{"content":"Trương Bao, con trai trưởng của Trương Phi, huynh đệ kết nghĩa với Quan Hưng. Cũng dùng Xà Mâu như cha, lập nhiều chiến công cho Thục Hán."}],"ident":124,"name":"Trương Bao","family":292},"125":{"Content":[{"content":"Mã Tốc, tự Ấu Thường, em của Mã Lương, tướng lĩnh Thục Hán. Ông làm trái với chỉ đạo của Gia Cát Lượng, dẫn đến thất thủ Nhai Đình, nên bị xử trảm để nghiêm quân lệnh."}],"ident":125,"name":"Mã Tốc","family":297},"126":{"Content":[{"content":"Mã Lương, tự Quý Thường, quan văn nhà Thục Hán. Tương truyền do lông mi của ông có màu trắng, nên có hiệu là Bạch Mi. Ông được xem là người có tài nhất trong năm huynh đệ của mình. Khi Lưu Bị chinh phạt Đông Ngô, từng sai ông chiêu nạp thế lực Ngũ Khê. Sau trận đại bại Hào Đình, Mã Lương tử trận."}],"ident":126,"name":"Mã Lương","family":298},"127":{"Content":[{"content":"Phí Huy, tự Văn Vĩ, trọng thần Thục Hán. Từng đi sứ Đông Ngô, Tôn Quyền đánh giá là \"Người tài hiền đức, rường cột nước Thục\". Gia Cát Lượng bắc phạt, yêu cầu Lưu Thiện bất cứ việc gì trong cung cũng nên hỏi qua Phí Huy."}],"ident":127,"name":"Phí Huy","family":299},"128":{"Content":[{"content":"Phó Thiêm, con trai của Phó Đồng, danh tướng Thục Hán thời kỳ sau. Phó Thiêm giỏi mưu kế mà lại can đảm hơn người, rất được Khương Duy tin dùng. Ông làm đến chức Quan Trung Đô Đốc. Khi Ngụy đánh Thục, Phó Thiêm phòng thủ ải Dương An, nhưng bị đánh bại và tử trận."}],"ident":128,"name":"Phó Thiêm","family":300},"129":{"Content":[{"content":"Bàng Thống, tự Sĩ Nguyên, hiệu Phượng Sồ, mưu sĩ quan trọng của Lưu Bị, tài trí sánh ngang với Gia Cát Lượng. Trong chiến dịch Lưu Bị đánh Thục, ông dẫn quân đánh Lạc Huyện, không may trúng tên và qua đời khi mới 36 tuổi."}],"ident":129,"name":"Bàng Thống","family":302},"130":{"Content":[{"content":"Lý Khôi, tự Đức Ngang, tướng lĩnh Thục Hán. Từng theo Gia Cát Lượng bình loạn Nam Trung. Lý Khôi lập nhiều chiến công trong chiến dịch Nam Trung, sau đó lại  tích cực chi viện vật tư, giúp ổn định tài chính cho chính quyền Thục Hán ở đây."}],"ident":130,"name":"Lý Khôi","family":303},"131":{"Content":[{"content":"Lưu Thiện, tự Công Tự, tên lúc nhỏ là A Đẩu, người Kinh Châu Giang Lăng. Con trai trưởng của Lưu Bị, được phong làm thế tử, về sau trở thành vua Thục Hán, sách gọi là Thục Hán Hậu Chủ."}],"ident":131,"name":"Lưu Thiện","family":307},"132":{"Content":[{"content":"Lưu Phong, tướng lĩnh thời Đông Hán, con nuôi của Lưu Bị. CÓ võ nghệ, tính cách mạnh mẽ, sức vóc hơn người. Theo Triệu Vân, Trương Phi càn quét vùng Tây Xuyên, cùng Mạnh Đạt chiếm Thượng Dung. Về sau do từ chối cứu viện Quan Vũ, bị Lưu Bị nghi kỵ. Không lâu sau Lưu Phong bị thuộc hạ phản bội, chạy về Thành Đô. Gia Cát Lượng kiến nghị Lưu Bị xử tử, Lưu Phong nghe tin liền tự vẫn, Lưu Bị rất tiếc nuối."}],"ident":132,"name":"Lưu Phong","family":308},"133":{"Content":[{"content":"Liêu Hóa, tự Nguyên Kiệm, tướng lĩnh Thục Hán, nổi danh can trường, cương trực. Lúc đầu là quan thư lại nhỏ ở Kinh Châu, về sau đi theo Lưu Bị, từng nhiều lần tham gia Bắc Phạt. Sau khi Thục Hán bại vong, ông bị bệnh mất trên đường cùng Lưu Thiện đến Lạc Dương."}],"ident":133,"name":"Liêu Hóa","family":309},"134":{"Content":[{"content":"Quách Gia, tự Phụng Hiếu, người Dĩnh Xuyên, Dương Địch. Xuất thân nghèo khó, tính phong lưu thích uống rượu, thích kết giao với hào kiệt. Ông là người nhìn xa trông rộng, có thể nhìn thấy sự thay đổi dù rất nhỏ, và được biết đến trong lịch sử là \"nhân tài chiến lược, con người kỳ lạ\". Ông đã đưa ra nhiều nhận xét chính xác và kế sách hoàn hảo, giúp Tào Tháo đẩy nhanh quá trình bình định phương bắc. Ông mất sớm năm 38 tuổi."}],"ident":134,"name":"Quách Gia","family":310},"135":{"Content":[{"content":"Hứa Chử, tự Trọng Khang, người Tiêu Quốc. Ông là người vóc dáng to cao vạm vỡ, vẻ mặt kiên nghị, dũng mãnh hơn người, là hộ vệ của Tào Tháo. Trong trận Vị Nam, Hứa Chử có thể đánh tay đôi với Mã Siêu không phân thắng bại. Khi Tào Duệ kế vị, phong ông làm Mâu Hương Hầu, không lâu sau Hứa Chử qua đời, thụy hiệu là Tráng Hầu."}],"ident":135,"name":"Hứa Chử","family":314},"136":{"Content":[{"content":"Tuân Vực (hoặc Tuân Úc), tự Văn Nhược, một mưu sĩ có tài thời Đông Hán. Ông nổi tiếng tao nhã thanh thoát, hay tiến cử mưu sĩ có tài khác giúp Tào Tháo gây dựng sự nghiệp. Ông từng bày mưu tính kế, giúp Tào Tháo đánh thắng nhiều trận quan trọng. Nhưng về sau do ông phản đối Tào Tháo trở thành Ngụy Công, lo rằng sẽ tiếm ngôi nhà Hán, nên dần bị loại khỏi trung tâm quyền lực, không lâu sau thì ôm bệnh qua đời."}],"ident":136,"name":"Tuân Vực","family":316},"137":{"Content":[{"content":"Chung Dao, tự Nguyên Thường, nhà thư pháp, nhà chính trị nổi danh thời Tam Quốc. Tướng mạo phi phàm, thông minh hơn người, được Tào Tháo trọng dụng, trấn thủ Quan Trung."}],"ident":137,"name":"Chung Dao","family":317},"138":{"Content":[{"content":"Từ Hoảng, tự Công Minh, là vị tướng được đánh giá là xuất sắc nhất của triều đình Tào Ngụy. Trong sự nghiệp của mình, ông lập được vô số chiến công, nổi bật nhất là việc đánh thắng Quan Vũ trong trận chiến Phàn Thành."}],"ident":138,"name":"Từ Hoảng","family":318},"139":{"Content":[{"content":"Trần Quần, tự Trường Văn, trọng thần Tào Ngụy. Ông xuất thân danh môn, giỏi nhìn người, phục vụ cho ba đời vua nhà Ngụy, nổi tiếng tài năng và tận tụy. Chính ông là người đã soạn thảo và định hình quan chế Cửu Phẩm trình cho Tào Phi, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sau."}],"ident":139,"name":"Trần Quần","family":319},"140":{"Content":[{"content":"Trình Dục, tự Trọng Đức, quân sư của Tào Tháo. Lúc Tào Tháo đánh Từ Châu, ông và Tuân Vực trấn thủ hậu phương, ngăn cản cuộc nổi loạn của Lữ Bố và Trần Cung, giữ được 3 thành trì, nhờ đó được trọng dụng. Ông hiến kế \"Thập Diện Mai Phục\" đánh bại Viên Thiệu; sau khi quét sạch tàn dư của Viên Đàm và Viên Thượng, được phong làm Phấn Vũ Tướng Quân, tước An Quốc Đình Hầu."}],"ident":140,"name":"Trình Dục","family":320},"141":{"Content":[{"content":"Mãn Sủng, tự Bá Ninh, đại thần Tào Ngụy, giữ chức vụ tư pháp, nổi tiếng nghiêm minh. Ông từng tham gia chiến dịch Xích Bích, về sau cùng Tào Nhân bị vây ở Phàn Thành, cực lực phản đối kế hoạch bỏ thành tháo chạy, nhờ đó chờ được đến khi quân tiếp viện đến nơi."}],"ident":141,"name":"Mãn Sủng","family":322},"142":{"Content":[{"content":"Mao Giới, tự Hiếu Tiên, đại thần Đông Hán. Từng đưa ra kế hoạch phụng lệnh thiên tử để răn đe kẻ không phục tùng. Mao Giới là người thanh liêm, chính trực, những người được ông cất nhắc làm quan đều như vậy. Tào Tháo rất hài lòng với ông."}],"ident":142,"name":"Mao Giới","family":323},"143":{"Content":[{"content":"Lý Thông, tự Văn Đạt, tướng lĩnh Tào Ngụy, Thái Thú Nhữ Nam. Trong trận Quan Độ Chiến, lòng dân Hứa Đô đều dao động, duy chỉ có Lý Thông vẫn an nhiên tin tưởng. Khi chuẩn bị đến Nam Quân cứu viện Tào Nhân thì mắc bệnh qua đời."}],"ident":143,"name":"Lý Thông","family":324},"144":{"Content":[{"content":"Lưu Diệp, tự Tử Dương, hậu duệ Hán Thất, chiến lược gia Tào Ngụy nổi tiếng. Thời trẻ, Lưu Diệp đã có tiếng là hiền thần, sau khi về với Tào Tháo liền rất được tin dùng. Ông có óc nhận xét tinh tường, nhiều lần hiến kế cho Tào Tháo. Lưu Diệp làm quan suốt mấy đời vua chúa Tào Ngụy, là một trong số ít các nguyên lão ba triều."}],"ident":144,"name":"Lưu Diệp","family":325},"145":{"Content":[{"content":"Vu Cấm, tự Văn Tắc, là một võ tướng cuối thời Đông Hán, thuộc hạ của Tào Tháo, đã chinh chiến rất nhiều chiến dịch cho Tào Tháo, tạo dựng nên nền tảng nước Ngụy."}],"ident":145,"name":"Vu Cấm","family":327},"146":{"Content":[{"content":"Lạc Tiến, tự Văn Khiêm, là một võ tướng dưới quyền Tào Tháo, góp công lớn trong chiến dịch chống lại Lữ Bố, Lưu Bị"}],"ident":146,"name":"Lạc Tiến","family":328},"147":{"Content":[{"content":"Hạ Hầu Uyên, tự Diệu Tài, một trong Bát Hổ Kỵ, tướng quân Tào Ngụy. Ông là em họ của Hạ Hầu Đôn, khi trấn thủ Hán Trung bị Hoàng Trung tập kích và tử trận."}],"ident":147,"name":"Hạ Hầu Uyên","family":329},"148":{"Content":[{"content":"Hạ Hầu Đôn, tự Nguyên Nhượng, danh tướng Tào Ngụy. Ông nổi danh là một vị tướng thanh liêm, hết lòng vì binh sĩ của mình."}],"ident":148,"name":"Hạ Hầu Đôn","family":330},"149":{"Content":[{"content":"Tào Hưu, tự Văn Liệt, tướng lĩnh nhà Ngụy, người trong thân tộc của Tào Tháo, được Tào Tháo xem như con. Ông là một trong những võ tướng nổi danh thời Tam Quốc, từng thống lĩnh đội Hổ Báo Kỵ tinh nhuệ bậc nhất. Trong chiến dịch Hán Trung, ông phá được kế của Trương Phi, đánh bại Ngô Lan. Khi nhà Ngụy thành lập, ông giữ trách nhiệm phòng thủ chống Ngô, từng đẩy lui nhiều cuộc tiến công. Năm 228, ông bị thương trong trận Thạch Đình, không lâu sau thì phát bệnh rồi mất."}],"ident":149,"name":"Tào Hưu","family":331},"150":{"Content":[{"content":"Tào Hồng, tự Tử Liêm, công thần khai quốc Tào Ngụy thời Tam Quốc, em họ của Tào Tháo, một trong Bát Hổ Kỵ. Ông đi theo Tào Tháo từ rất sớm, từng xả thân cứu Tào Tháo. Khi Tào Phi lên ngôi, từng muốn hạch tội xử trảm ông, nhưng được Biện Thái Hậu can ngăn nên chỉ giáng làm thường dân. Đến khi Tào Duệ lên ngôi, lại cho mời về làm quan."}],"ident":150,"name":"Tào Hồng","family":332},"151":{"Content":[{"content":"Tào Nhân, tự Tử Hiếu, danh tướng Tào Ngụy, em họ của Tào Tháo, một trong Bát Hổ Kỵ. Ông giỏi phòng thủ, theo Tào Tháo chinh chiến nhiều năm. Sau trận Xích Bích, ông từng ngăn cản Chu Du truy kích ở Giang Lăng, giữ chân quân Ngô cả năm trời, giúp Tào Tháo có điều kiện tập hợp lại lực lượng. Sau đó ông từng đánh bại Mã Siêu ở Vị Nam, từng chống được tấn công của Quan Vũ ở Phàn Thành. Ông làm đến chức Đại Tư Mã, nắm giữ binh quyền nhà Ngụy."}],"ident":151,"name":"Tào Nhân","family":334},"152":{"Content":[{"content":"Tào Tháo, tự Mạnh Đức, nhà chính trị, nhà quân sự, danh nhân văn hóa kiệt xuất cuối thời Đông Hán, người đặt nền móng cho nhà Ngụy thời Tam Quốc. Ông mượn danh thiên tử, đánh bại nhiều thế lực quân phiệt cát cứ; thu phục nhiều bộ tộc du mục quấy nhiễu; đặt thể chế đóng quân đồn điền, giải quyết nạn đói; an trí lưu dân chạy loạn, ổn định trật tự xã hội; hồi phục và phát triển kinh tế."}],"ident":152,"name":"Tào Tháo","family":335},"153":{"Content":[{"content":"Lý Điển, tự Mạn Thành, danh tướng Tào Ngụy. Nổi danh hiếu học, không thích tranh công, được gọi là Trưởng Lão. Từng tham gia Quan Độ Chiến, làm đến chức Phá Lỗ Tướng Quân, nhưng mất sớm khi mới 36 tuổi."}],"ident":153,"name":"Lý Điển","family":336},"154":{"Content":[{"content":"Hoa Hâm, tự Tử Ngư, danh sĩ, trọng thần nhà Ngụy. Thời trẻ, ông cùng Lư Thực, Trịnh Huyền, Quản Ninhlà đồng môn, lại được gọi chung với Quản Ninh, Bính Nguyên là một con rồng, với Hoa Hâm là đầu rồng. Sau này, ông trở thành Ngự Sử Đại Phu của Ngụy Vương Quốc. Sau khi Tào Phi kế vị Ngụy Vương, đã phong Hoa Hâm làm Tướng Quốc, phong tước An Lạc Hương Hầu."}],"ident":154,"name":"Hoa Hâm","family":338},"155":{"Content":[{"content":"Hách Chiêu, tự Bá Đạo, danh tướng Tào Ngụy. Hách Chiêu lập nhiêu chiến công, chuyên trách phòng ngự Thục Hán. Gia Cát Lượng bắc phạt, bị Hách Chiêu ngăn cản, khuyên hàng không được, liền vây đánh suốt 20 ngày không thắng được, đành rút quân."}],"ident":155,"name":"Hách Chiêu","family":341},"156":{"Content":[{"content":"Hạ Hầu Bá, tự Trọng Quyền, tướng lĩnh của Tào Ngụy và Thục Hán, con trai Hạ Hầu Uyên. Năm 249, Tư Mã Ý dấy quân tru sát Tào Sảng, Hạ Hầu Bá từng được Tào Sảng chiếu cố, bất hòa với Quách Hoài, nên nghe tin Tào Sảng bị Tư Mã Ý làm hại, ông đầu quân cho Thục Hán, được bổ nhiệm chức Xa Kỵ Tướng Quân, nhiều lần theo Khương Duy thảo phạt nước Ngụy."}],"ident":156,"name":"Hạ Hầu Bá","family":348},"157":{"Content":[{"content":"Tư Mã Ý, tự Trọng Đạt. Là người thông minh, uyên bác. Mưu sĩ, chính trị gia Ngụy quốc. Là người đặt nền móng đầu tiên cho triều đại Tây Tấn."}],"ident":157,"name":"Tư Mã Ý","family":350},"158":{"Content":[{"content":"Tư Mã Chiêu, tự Tử Thượng, quyền thần Tào Ngụy, người đặt nền móng cho nhà Tây Tấn. Từ khi họ Tư Mã nắm quyền, nuôi dã tâm đoạt ngôi Tào Ngụy."}],"ident":158,"name":"Tư Mã Chiêu","family":353},"159":{"Content":[{"content":"Tư Mã Du, tự Thái Do, con thứ của Tư Mã Chiêu, em của Tư Mã Viêm. Tư Mã Du tính hiền hòa, thông tuệ, có tài trị nhậm. Sau khi nhà Tây Tấn thành lập, ông được phong làm Tề Vương, đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng. Những năm cuối triều Tấn Vũ Đế, trong ngoài triều đình đều có người muốn Tư Mã Du kế vị. Tuân Úc, Phùng Chẩm nhân cơ hội này lựa lời gièm pha, khiến ông bị bài xích khỏi triều đình, từ đó Tư Mã Du uất ức sinh bệnh, thổ huyết qua đời."}],"ident":159,"name":"Tư Mã Du","family":356},"160":{"Content":[{"content":"Chung Hội, tự Sĩ Quý, tướng nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc. Ông có công thảo phạt cuộc nổi loạn của Gia Cát Đản, tham gia chiến dịch phạt Thục năm 263. Chung Hội nhạy bén giỏi giang, mưu lược cao siêu, sau khi diệt Thục, vì nổi dã tâm, ông nghe lời bàn của Khương Duy, vu tội hãm hại Đặng Ngải, định tự lập thế lực riêng, nhưng do binh sĩ dưới quyền nổi loạn chống lệnh nên thất bại, ông cùng Khương Duy bị loạn quân sát hại."}],"ident":160,"name":"Chung Hội","family":357},"161":{"Content":[{"content":"Tào Chương, tự Tử Văn, tông thất Tào Ngụy, tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc. Ông là con của Tào Tháo, em của Tào Phi, anh của Tào Thực. Nghe nói ông có râu tóc màu vàng đặc biệt, thân hình to lớn vạm vỡ, võ nghệ hơn người, từng vật nhau với mãnh thú. Khác với truyền thống nhà Tào Tháo, ông thích binh đao mà không thích văn chương thơ phú, từng dẫn quân đánh Tiên Ti, Ô Hoàn, thu phục nhiều bộ tộc."}],"ident":161,"name":"Tào Chương","family":364},"162":{"Content":[{"content":"Tào Thực, tự Tử Kiến, con của Tào Tháo, em trai Tào Phi. Ông là người tài hoa xuất chúng, văn thơ lai láng, tác phẩm nổi tiếng nhất có thể kể đến Lạc Thần Phú, Bạch Mã Biên. Tài văn thơ của ông được sánh ngang với Lý Bạch, Tô Thức, đều là đại diện của văn chương cả một thời đại."}],"ident":162,"name":"Tào Thực","family":365},"163":{"Content":[{"content":"Tào Phi, con thứ của Tào Tháo, hoàng đế khai quốc của nhà Ngụy, chính trị gia, nhà văn, nhà thơ nổi tiếng cuối thời Đông Hán đầu thời Tam Quốc. Từ nhỏ văn võ song toàn, tinh thông nhiều loại học thuyết. Ông quét sạch các thế lực cát cứ và du mục quấy nhiễu, hình thành chính quyền thống nhất trên một vùng rộng lớn, thiết lập thể chế quan lại Cửu Phẩm còn được ứng dụng rộng rãi đến hơn nghìn năm sau."}],"ident":163,"name":"Tào Phi","family":369},"164":{"Content":[{"content":"Trần Thái, tự Huyền Bá, danh tướng Tào Ngụy, con của Trần Quần. Trong sự biến Cao Bình Lăng, từng khuyên Tào Sảng đầu hàng, nên được nhà Tư Mã tín nhiệm. Về sau đến Ung Châu nhậm chức, nhiều lần chống trả được tấn công của Khương Duy, sau đó lại theo Tư Mã Chiêu chống đỡ hai đợt tấn công của Đông Ngô. Năm 260, vua Ngụy Tào Mao bị hành thích, Trần Thái rất đau lòng, thổ huyết mà thác."}],"ident":164,"name":"Trần Thái","family":373},"165":{"Content":[{"content":"Điển Vi, bộ tướng của Tào Tháo, tướng mạo khôi ngô, sức vóc hơn người, cùng Hứa Chử thống lĩnh Hổ Vệ Quân. Khi Tào Tháo chinh phạt Lữ Bố, Điển Vi thể hiện anh dũng, được phong chức Hiệu Úy, làm cận vệ cho Tào Tháo. Năm 197, Trương Tú nổi loạn tấn công doanh trại Tào Tháo, Điển Vi bảo vệ Tào Tháo, một mình chống chọi quân địch, tuy diệt được nhiều địch, nhưng cuối cùng cũng đổ gục. Ông được Tào Tháo khen là có sức mạnh và quả cảm như Ác Lai, một danh thần của nhà Thương."}],"ident":165,"name":"Điển Vi","family":375},"166":{"Content":[{"content":"Đặng Ngải, tự Sĩ Tải, đại tướng trứ danh của Tào Ngụy thời Tam Quốc, văn võ song toàn. Năm 263, ông phụng mệnh cùng Chung Hội tấn công Thục Hán. Cánh quân của ông tiến được vào Thành Đô trước, nhưng do ông bị Chung Hội ganh ghét gièm pha với bị Tư Mã Chiêu, nên bị hạ lệnh tống giam, sau đó ông và con trai Đặng Trung đều bị Điền Tục sát hại."}],"ident":166,"name":"Đặng Ngải","family":376},"167":{"Content":[{"content":"Đặng Trung, con của Đặng Ngải. Năm 264, Chung Hội mưu phản bại lộ, binh sĩ nổi loạn, hạ sát Chung Hội. Bộ tướng của Đặng Ngải định rước hai cha con về, không ngờ Vệ Quán đã lệnh cho Điền Tục đuổi theo, sát hại cha con Đặng Ngải và Đặng Trung."}],"ident":167,"name":"Đặng Trung","family":377},"168":{"Content":[{"content":"Dương Cổ, tự Thúc Tử, đại thần Ngụy Tấn. Ông là người bác học đai tài, thanh liêm chính trực, thê tử là con gái của Hạ Hầu Bá. Sau khi triều Tấn thành lập, Tư Mã Viêm lệnh cho Dương Cổ trấn thủ Tương Dương, làm Đô Đốc Kinh Châu. Dương Cổ cho lập đồn điền, dựng trường học, rất được lòng dân."}],"ident":168,"name":"Dương Cổ","family":379},"169":{"Content":[{"content":"Hoàng Nguyệt Anh, con gái danh sĩ Hoàng Thừa Ngạn, thê tử của Gia Cát Lượng. Sách chép rằng bà có tướng mạo xấu xí, tóc vàng, da ngăm, nhưng lại có tài hoa sánh ngang với Gia Cát Lượng. Hậu thế cho rằng rất có thể bà là một mỹ nữ với tướng mạo hơi tây phương. Gia Cát Lượng và Hoàng Nguyệt Anh để lại nhiều truyền thuyết cảm động, nhưng đều không có chứng cứ trong sử sách."}],"ident":169,"name":"Hoàng Nguyệt Anh","family":381},"170":{"Content":[{"content":"Mã Vân Lộc, con gái Mã Đằng, em gái Mã Siêu, thê tử của Triệu Vân. Luyện võ từ nhỏ, là nữ trung hào kiệt, cá tính ngay thẳng chất phác, có lúc còn hơi tinh nghịch, khiến Triệu Vân dở khóc dở cười."}],"ident":170,"name":"Mã Vân Lộc","family":382},"171":{"Content":[{"content":"Thái Diễm, tự Văn Cơ (hoặc Chiêu Cơ), con gái Thái Ung, tài nữ cuối thời Đông Hán, bác học đa tài, tinh thông âm luật. Ban đầu bà gả cho Vệ Trọng Đạo, sau khi chồng mất, bà về nhà mẹ. Trong thời buổi loạn lạc ở kinh đô, bà bị Hung Nô bắt giữ và đưa về phương bắc. 12 năm sau, Tào Tháo thống nhất phương bắc, dùng số tiền lớn để chuộc Thái Văn Cơ về và gả cho Đổng Tự. Thái Diễm giỏi thơ ca, âm nhạc, thư pháp, tác phẩm để lại có thể kể đến bản tấu nhạc Hồ Già Thập Bát Phách."}],"ident":171,"name":"Thái Diễm","family":383},"172":{"Content":[{"content":"Tiểu Kiều, mỹ nữ thời Tam Quốc, có dung mạo tuyệt sắc, vốn họ Kiều, con gái Kiều Công, thiếp của danh tướng Đông Ngô Chu Du."}],"ident":172,"name":"Tiểu Kiều","family":384},"173":{"Content":[{"content":"Đại Kiều, mỹ nữ Đông Hán, con gái của Kiều Công, thiếp của Tôn Sách, chị của Tiểu Kiều. Đại Kiều và Tiểu Kiều nổi danh xinh đẹp, được xưng tụng là Giang Đông Nhị Kiều."}],"ident":173,"name":"Đại Kiều","family":385},"174":{"Content":[{"content":"Điêu Thuyền, một trong tứ đại mỹ nhân, nghĩa nữ của Vương Doãn, để đền ơn nghĩa phụ đã tình nguyện hiến thân hoàn thành liên hoàn kế diệt Đổng Trác."}],"ident":174,"name":"Điêu Thuyền","family":386},"175":{"Content":[{"content":"Hoa Đà, tự Nguyên Hóa, tinh thông y thuật, là một thầy thuốc nổi tiếng thời cuối Đông Hán và đầu thời Tam Quốc. Ông được xưng tụng như một thần y nổi tiếng."}],"ident":175,"name":"Hoa Đà","family":392},"176":{"Content":[{"content":"Lữ Đại, tự Định Công, trọng thần nhà Ngô. Lữ Đại cả đời lo cho việc công, mở rộng bờ cõi cho Đông Ngô, chiến công hiển hách."}],"ident":176,"name":"Lữ Đại","family":394},"177":{"Content":[{"content":"Văn Ương, tự Thứ Khâm, danh tướng Ngụy Tấn, con của Văn Khâm. Văn Ương anh dũng thiện chiến, từng một mình đánh lui cả trăm kỵ binh truy kích."}],"ident":177,"name":"Văn Ương","family":397},"178":{"Content":[{"content":"Dương Tu, tự Đức Tổ, mưu sĩ Tào Ngụy, nổi tiếng văn chương, phục vụ dưới trướng của Tào Tháo, về sau đi theo trợ giúp Tào Thực trong giai đoạn tranh ngôi vị thế tử, bị Tào Tháo xử trảm."}],"ident":178,"name":"Dương Tu","family":399},"179":{"Content":[{"content":"Dương Nghi, tự Uy Công, chính trị gia Thục Hán. Dương Nghi từng theo Gia Cát Lượng bắc phạt, sau khi Gia Cát Lượng mất, từng nhiều lần lời ra tiếng vào với các quan trong triều, cuối cùng bị hạch tội lưu đày và tự vẫn."}],"ident":179,"name":"Dương Nghi","family":400},"180":{"Content":[{"content":"Gia Cát Đản, tự Công Hưu, tướng lĩnh Tào Ngụy, em cùng họ tộc với Gia Cát Lượng. Ông từng tham gia bình loạn Văn Khâm, nhưng sau đó do bất mãn việc họ Tư Mã tiếm quyền triều chính, năm 257 ông quyết định khởi binh, được Đông Ngô hậu thuẫn. Chỉ một năm sau, cuộc nổi loạn của ông bị đánh dẹp, ông cùng hàng trăm binh sĩ dưới quyền quyết không đầu hàng, đều bị xử tử."}],"ident":180,"name":"Gia Cát Đản","family":401},"181":{"Content":[{"content":"Chu Chỉ, nhân vật thời Tây Tấn. Trong chiến dịch phạt Ngô, Đỗ Dự tiến quân đến Lạc Hương, lệnh cho Quản Định, Ngũ Sào, Chu Chỉ ém quân mai phục ngoài thành. Đô Đốc Tôn Hâm của Đông Ngô dẫn quân chống lại tướng Vương Tuấn của nhà Tấn ở vùng thượng du, đại bại rút về. Chu Chỉ cho người phục sẵn, đi theo quân Tôn Hâm, lọt vào đến đại doanh, bắt sống Tôn Hâm."}],"ident":181,"name":"Chu Chỉ","family":407},"182":{"Content":[{"content":"Sa Ma Kha, thủ lĩnh Ngũ Khê thời Tam Quốc. Năm 221, Lưu Bị khởi binh đánh Đông Ngô báo thù cho Quan Vũ, gọi Sa Ma Kha trợ chiến. Đô Đốc Lục Tốn dùng kế Hỏa Công đại phá Lưu Bị, Sa Ma Kha cũng mất mạng giữa đám loạn quân."}],"ident":182,"name":"Sa Ma Kha","family":408},"183":{"Content":[{"content":"Xa Trụ, tướng lĩnh Tào Ngụy, Thứ Sử Từ Châu. Năm 200, Xa Trụ phụng lệnh Tào Tháo định hại Lưu Bị, đem kế hoạch bàn với Trần Đăng, không ngờ Trần Đăng ngầm thông đồng với Lưu Bị, Xa Trụ bị Quan Vũ trảm sát."}],"ident":183,"name":"Xa Trụ","family":409},"184":{"Content":[{"content":"Ngưu Kim, bộ tướng của Tào Nhân. Trong trận giao tranh với quân Ngô, vây được Cam Ninh ở Di Lăng, nhưng lại bị Chu Du bao bây ngược lại. Để đảo ngược tình thế, ông quyết định tập kích doanh trại Chu Du trong đêm, nhưng kế sách bị nhìn thấu nên thất bại."}],"ident":184,"name":"Ngưu Kim","family":411},"185":{"Content":[{"content":"Hí Chí Tài, mưu sĩ của Tào Tháo. Được Tuân Vực tiến cử cho Tào Tháo, vì có tài cán nên được Tào Tháo xem trọng, không may mất sớm. Sau khi ông mất, Tuân Vực mới tiếp tục tiến cử Quách Gia cho Tào Tháo."}],"ident":185,"name":"Hí Chí Tài","family":412},"186":{"Content":[{"content":"Vương Song, tự Tử Toàn, tướng lĩnh Tào Ngụy. Ông cao lớn nhưng da ngăm đen, dùng đại đao nặng 60 cân, có thể giương cung sắt lớn, bách phát bách trúng. Vương Song có chiến tích trảm tướng trước trận, từng đánh bại nhiều tướng lĩnh Thục Hán. Về sau bị Gia Cát Lượng dùng kế nhử địch đánh bại, bị Ngụy Diên trảm sát."}],"ident":186,"name":"Vương Song","family":417},"187":{"Content":[{"content":"Văn Phượng Khanh là một tài nữ sống giữa thời loạn. Từ nhỏ thông minh hiếu học, mưu lược phi phàm."}],"ident":187,"name":"Văn Phượng Khanh","family":519},"188":{"Content":[{"content":"Trương Hợp, tự Tuấn Nghĩa, danh tướng Tào Ngụy. Trương Hợp tướng mạo tuấn tú, nên cho người rèn chiếc mặt nạ che nửa mặt. Giỏi bày bình bố trận, biết cách đánh úp khiến địch không kịp trở tay. Trong trận Định Quân Sơn, ông là người đứng ra cáng đáng chức soái, thu gom tàn binh sau khi Hạ Hầu Uyên tử trận, chỉ huy toàn quân rút lui an toàn. Đến năm 231, ông nhận lệnh truy kích quân Thục, đến Mộc Môn thì bị mai phục, trúng tên tử trận."}],"ident":188,"name":"Trương Hợp","family":530},"189":{"Content":[{"content":"Chân Cơ, tài nữ thời Tam Quốc, thê tử của Tào Phi, mẹ của Tào Duệ. Năm 204, Tào Tháo dẫn quân đánh chiếm Nghiệp Thành, do thấy Chân Thị có nhan sắc, Tào Phi liền lấy làm vợ, rất được sủng ái. Sau khi Tào Phi xưng đế, Chân Thị thất sủng, nói ra một số lời trách móc, khiến Tào Phi nổi giận, ban tử cho Chân Thị, mai táng ở Nghiệp Thành."}],"ident":189,"name":"Chân Cơ","family":531},"190":{"Content":[{"content":"Trương Xuân Hoa, con gái Trương Uông, thê tử của Tư Mã Ý, mẹ của Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu. Tư Mã Ý không muốn khuất phục trước Tào Tháo nên giả vờ thác bệnh, để tránh sự việc bại lộ, Trương Xuân Hoa đã bức tử người tì nữ biết rõ ngọn ngành. Khi về già, Tư Mã Ý không còn sủng ái Trương Thị như xưa, gọi bà là \"đồ già cả\", thế là Trương Thị nổi giận tuyệt thực, khiến Tư Mã Ý phải lên tiếng xin lỗi."}],"ident":190,"name":"Trương Xuân Hoa","family":536},"191":{"Content":[{"content":"Vương Dị, vợ của Thứ Sử Ích Châu Triệu Ngang, mẹ của Triệu Anh, Triệu Nguyệt. Từng giúp chồng giữ thành ngăn địch, lập nhiều công lao, góp nhiều kế sách, một lòng trung thành không tiếc bản thân."}],"ident":191,"name":"Vương Dị","family":537},"192":{"Content":[{"content":"Bào Tam Nương, nhân vật huyền thoại trong văn học dân gian, thê tử của Quan Sách, con trai Quan Vũ. Dung mạo xinh đẹp, văn võ song toàn. Khi Kinh Châu thất thủ, đã đi theo Quan Sách về đất Thục, theo Gia Cát Lượng chinh phạt Nam Trung. Sau đó hai người ở lại Nam Trung, giúp Gia Cát Lượng trấn thủ vùng này."}],"ident":192,"name":"Bào Tam Nương","family":541},"193":{"Content":[{"content":"Lữ Linh Khởi, con gái của Lữ Bố. Nghe đồn có vẻ đẹp ngọt ngào, lại tinh thông võ nghệ. Lữ Bố từng hứa gả Lữ Linh Khởi cho con trai của Viên Thuật làm chính thất, nhưng sau đó lại hối. Về sau Lữ Bố bị Tào Tháo vây ở Hạ Phi, định đích thân đưa Lữ Linh Khởi đến chỗ Viên Thuật, nhưng do quân Tào vây rát nên không thể thoát ra được."}],"ident":193,"name":"Lữ Linh Khởi","family":543},"194":{"Content":[{"content":"Tang Bá, tự Tuyên Cao, danh tướng Tào Ngụy. Thuở nhỏ lêu lổng, lớn lên kéo bè kết cánh, tụ thành thế lực. Lữ Bố tấn công Tang Bá, rồi hai bên lại giảng hòa. Sau khi Lữ Bố bại trận, Tang Bá và Tôn Quan đầu hàng Tào Tháo, được bổ nhiệm làm Lang Nha Quốc Tướng. Tang Bá lập nhiều chiến công cho Tào Ngụy, làm đến chức Trấn Đông Tướng Quân."}],"ident":194,"name":"Tang Bá","family":544},"195":{"Content":[{"content":"Cố Ung, tự Nguyên Thán, văn thần quan trọng của Đông Ngô. Lúc nhỏ theo học Thái Ung, nổi danh nhanh nhạy và chuyên tâm, được thầy khen ngợi. Về sau theo về với Tôn Quyền, từng bước đi lên, trở thành thừa tướng thứ hai của Đông Ngô."}],"ident":195,"name":"Cố Ung","family":545},"196":{"Content":[{"content":"Củng Chí, quan Tòng Sự dưới trướng Thái Thú Võ Lăng Kim Hoàn. Về sau Lưu Bị sai Trương Phi tấn công Võ Lăng, khuyên Kim Hoàn đầu hàng nhưng không được chấp thuận. Sau khi Kim Hoàn thua trận, liền giương cung bắn hạ Kim Hoàn, dẫn theo bá tánh Võ Lăng quy thuận Lưu Bị, được Lưu Bị bổ nhiệm làm Thái Thú Võ Lăng."}],"ident":196,"name":"Củng Chí","family":638},"197":{"Content":[{"content":"Bào Long, Hiệu Úy Quế Dương. Vốn là thợ săn, có tài săn hổ. Sau trận Xích Bích Chiến, Lưu Bị lệnh cho Triệu Vân đánh Quế Dương. Bào Long và Trần Ưng ra ứng chiến, bị Triệu Vân đánh bại. Sau khi Thái Thú Triệu Phạm đầu hàng, định gả chị dâu cho Triệu Vân không thành, thẹn quá hóa giận, Bào Long và Trần Ưng theo lệnh vào doanh trại của Triệu Vân giả vờ đầu hàng, bị Triệu Vân phát giác và trảm sát."}],"ident":197,"name":"Bào Long","family":641},"198":{"Content":[{"content":"Kha Ngô, thủ lĩnh tộc Khương thời Tam Quốc. Từng phát động phản loạn chống Ngụy, nhưng bị đánh dẹp."}],"ident":198,"name":"Kha Ngô","family":652},"199":{"Content":[{"content":"Việt Cát, nguyên soái Tây Khương. Gia Cát Lượng phạt Ngụy, Tào Chân cho người đưa thư mời Tây Khương trợ chiến. Khi hai quân giáp mặt, Việt Cát tay cầm thiết chùy, lưng đeo điêu cung, cưỡi ngựa xông ra, đánh bại Quan Hưng."}],"ident":199,"name":"Việt Cát","family":653},"200":{"Content":[{"content":"Nha Đan, Thừa Tướng Tây Khương. Khi Gia Cát Lượng phạt Ngụy, Đại Đô Đốc Tào Chân đưa thư đến Tây Khương, mong xuất quân trợ chiến chống Thục. Nha Đan và Việt Cát dẫn theo 15 vạn quân đến giúp, nhưng lại trúng kế của Gia Cát Lượng, bị phục binh bao vây. Sau đó Gia Cát Lượng ban rượu, rồi lựa lời khuyên giải, Nha Đan mới đồng ý rút quân."}],"ident":200,"name":"Nha Đan","family":654},"201":{"Content":[{"content":"Mê Đương, thủ lĩnh tộc Khương thời Tam Quốc. Khi Khương Duy bắc phạt, từng sai sứ đến mời Mê Đương giúp sức. Mê Đương dẫn 5 vạn quân đến hỗ trợ. Về sau Trần Thái bày kế bắt sống Mê Đương."}],"ident":201,"name":"Mê Đương","family":657},"202":{"Content":[{"content":"Hoàng Loạn, người tộc Tôn Viện, từng phát động cuộc nổi dậy ở ba quận Đông Ngô, sau đó bị Chung Ly Mục dẹp yên, Hoàng Loạn dẫn người quy hàng."}],"ident":202,"name":"Hoàng Loạn","family":659},"203":{"Content":[{"content":"Phí Sạn, tăc soái Đan Dương, được Tào Tháo ban cho ấn tín, ngầm làm nội ứng cho Tào Ngụy. Về sau bị Lục Tốn dùng kế mai phục tiêu diệt."}],"ident":203,"name":"Phí Sạn","family":660},"204":{"Content":[{"content":"Tỏa Nô, tướng lĩnh thuộc tộc Tiên Ti của Kha Tỉ Năng. Kha Tỉ Năng tấn công Tố Lợi, Điền Dự dẫn khinh kỵ binh ra tập hậu, buộc Kha Tỉ Năng phái Tỏa Nô ra chống đỡ Điền Dự. Điền Dự xua quân tiếng đánh, đại bại Tỏa Nô."}],"ident":204,"name":"Tỏa Nô","family":662},"205":{"Content":[{"content":"Tiên Vu Phụ, Tòng Sự của Lưu Ngu. Sau khi Lưu Ngu bị Công Tôn Toán sát hại, đã cùng Lưu Hòa, Ô Hoàn Tiêu Vương, Khúc Nghĩa hợp binh đại bại Công Tôn Toán. Sau khi Công Tôn Toán bại vong, Tiên Vu Phụ quy hàng Tào Tháo, được phong làm Kiến Trung Tướng Quân."}],"ident":205,"name":"Tiên Vu Phụ","family":665},"206":{"Content":[{"content":"Đạp Đốn, thủ lĩnh của người Ô Hoàn. Ông là một Thiền Vu đã quật khởi trong thời kỳ loạn lạc. Ông từng đưa quân giúp Viên Thiệu đánh Công Tôn Toản, về sau lại chứa chấp hai anh em Viên Thượng và Viên Hi chống lại Tào Tháo, cuối cùng bị Trương Liêu đánh bại và tử trận."}],"ident":206,"name":"Thạp Đốn","family":668},"207":{"Content":[{"content":"Cốt Tiến, vua tộc Ô Hoàn. Cốt Tiến nhiều lần sách nhiễu, bị Điền Dự trảm sát."}],"ident":207,"name":"Cốt Tiến","family":671},"208":{"Content":[{"content":"Ô Diên, người đứng đầu tộc Ô Hoàn, thống lĩnh hơn 800 bộ lạc, tự xưng là Hãn Lỡ Vương. Ô Diên dũng mãnh mưu kế, từng nghe lời Trương Thuần đưa người quấy nhiễu các châu Thanh, Từ, U, Ký."}],"ident":208,"name":"Ô Diên","family":672},"209":{"Content":[{"content":"Vương Doãn, tự Tử Sư, giữ chức Tư Đồ triều Hán. Khi Hà Tiến mất, ông đã lợi dụng Điêu Thuyền thực hiện \"Liên Hoàn Kế\" để mượn tay Lữ Bố tiêu diệt Đổng Trác. Do từ chối ân xá cho phe cánh của Đổng Trác, dẫn đến phản loạn, ông cũng bị sát hại."}],"ident":209,"name":"Vương Doãn","family":737},"210":{"Content":[{"content":"Trương Tú, vốn là thuộc hạ và con nuôi của Trương Tế, sau khi Trương Tế mất đi theo Lưu Biểu, rồi hàng Tào Tháo. Do bất mãn với hành vi của Tào Tháo nên quyết định làm phản, tập kích doanh trại quân Tào, trận này khiến hộ vệ Điển Vi, con trai trưởng Tào Ngang và cháu Tào An Dân của Tào Tháo tử trận. Trước trận Quan Độ, nghe lời khuyên của Giả Hủ, lại theo về với Tào Tháo, tham gia chiến dịch Quan Độ, được phong tướng phong hầu."}],"ident":210,"name":"Trương Tú","family":738},"211":{"Content":[{"content":"Trần Đăng, tự Nguyên Long, xuất thân quan lại cuối thời Đông Hán, từng hiến kế diệt Lữ Bố cho Tào Tháo, được phong làm Thái Thú Quảng Lăng. Ông là một vị quan biết thương dân, trong thời gian tại vị, Quảng Lăng mưa thuận gió hòa, mở rộng tưới tiêu, dân tình ổn định."}],"ident":211,"name":"Trần Đăng","family":739},"212":{"Content":[{"content":"Phan Phượng, tướng lĩnh của Ký Châu Mục Hàn Phức, chuyên dùng một cây rìu lớn. Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa có nói rằng, khi liên minh chư hầu phạt Đổng, ông phụng lệnh Hàn Phức đến Tị Thủy Quan khiêu chiến Hoa Hùng, nhưng không địch lại và bị trảm sát."}],"ident":212,"name":"Phan Phượng","family":740},"213":{"Content":[{"content":"Lý Nho, tự Văn Ưu, tham mưu của Đổng Trác. Từng nghe lệnh Đổng Trác hạ độc sát hại Hoằng Nông Vương (Hán Thiếu Đế) và Hà Thái Hậu. Lý Nho giỏi dụng binh, từng hiến kế cho Từ Vinh đánh bại quân Tào. Sau khi Đổng Trác bị hạ sát, Lý Nho theo thuộc hạ cũ của Đổng Trác là Quách Dĩ. Năm 198, Tào Tháo đánh bại Quách Dĩ, Lý Nho cũng mất tích."}],"ident":213,"name":"Lý Nho","family":746},"214":{"Content":[{"content":"Lư Thực, tên tự là Tử Cán, người huyện Trác, quận Trác, là nhà chính trị, nhà quân sự, nhà giáo dục, học giả Kinh học cuối đời Đông Hán. Trong truyện Tam Quốc Diễn Nghĩa, ông là thầy dạy của Công Tôn Toản và Lưu Bị."}],"ident":214,"name":"Lư Thực","family":774},"215":{"Content":[{"content":"Vu Độc, thủ lĩnh quân Hắc Sơn cuối thời Đông Hán. Từng giao tranh với quân Tào Tháo tại Đông Quận nhưng bị đánh bại. Không lâu sau đó theo Trương Yên công phá Nghiệp Thành. Về sau, Viên Thiệu dẫn quân thảo phạt Vu Độc, vây đánh năm ngày thì phá được, cho bắt đem xử trảm."}],"ident":215,"name":"Vu Độc","family":1067},"216":{"Content":[{"content":"Tân Tì, tự Tá Trị, đại thần Tào Ngụy. Vốn là thuộc hạ Viên Thiệu, sau trận Quan Độ lại theo Viên Đàm, sau cùng mới quy thuận Tào Tháo. Năm 234, Gia Cát Lượng đóng quân ở Vị Nam, Tư Mã Ý dâng sớ xin phong cho Tân Tì làm Quân Sư Tướng Quân."}],"ident":216,"name":"Tân Tì","family":1137},"217":{"Content":[{"content":"Vương Cơ, tự Bá Dư, tướng Tào Ngụy thời Tam Quốc. Văn võ song toàn, tài cán hơn người, được trọng dụng trong các chiến dịch đánh dẹp nổi loạn chống nhà Tư Mã, được phong tước Đông Vũ Hầu, Đô Đốc Kinh Châu."}],"ident":217,"name":"Vương Cơ","family":1248},"218":{"Content":[{"content":"Đổng Trác, tự Trọng Dĩnh, quân phiệt và quyền thần thời Đông Hán. Việc làm chấn động nhất của ông ta là phế truất Hán Thiếu Đế, lập Hán Hiến Đế lên ngôi, nhằm hiệu lệnh thiên hạ, khiến nhà Đông Hán từ đó chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa. Sau cùng Đổng Trác trúng kế liên hoàn của Vương Doãn, bị Lữ Bố hạ sát."}],"ident":218,"name":"Đổng Trác","family":2073},"219":{"Content":[{"content":"Hoa Hùng, bộ tướng của Đổng Trác. Khi các thế lực chư hầu liên minh phạt Đổng, Tôn Kiên đại bại quân Đổng Trác, Hoa Hùng cũng tử trận dưới tay Tôn Kiên. Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, đoạn này đã được cải biên, đưa công lao trảm sát Hoa Hùng cho Quan Vũ, từ đó câu chuyện Rượu Ấm Trảm Hoa Hùng lưu truyền rộng rãi."}],"ident":219,"name":"Hoa Hùng","family":2459},"220":{"Content":[{"content":"Trương Tinh Thái, nguyên mẫu là Hoàng Hậu Trương Thị của Thục Hán Hậu Chủ Lưu Thiện, không rõ tên tuổi, chỉ biết là con gái cả của Trương Phi và Hạ Hầu Thị (em gái Hạ Hầu Bá). Năm 221, được nạp làm Thái Tử Phi của Lưu Thiện, năm 223 được lập làm Hoàng Hậu."}],"ident":220,"name":"Trương Tinh Thái","family":2932},"221":{"Content":[{"content":"Tào Tiết, hoàng hậu thứ hai của Hán Hiến Đế Lưu Hiệp, con gái Tào Tháo. Sau khi Tào Phi kế vị Ngụy Vương, định đoạt lấy Ngọc Tỉ. Tào Tiết không thể ngăn cản, đành ném mạnh Ngọc Tỉ xuống đất. Về sau Hán Hiến Đế bị phế truất, trở thành Sơn Dương Công, Tào Tiết trở thành Sơn Dương Công Phu Nhân. Bà mất năm 260."}],"ident":221,"name":"Tào Tiết","family":2933},"222":{"Content":[{"content":"Bộ Luyện Sư, ái phi của Tôn Quyền. Bộ Luyện Sư có với Tôn Quyền hai đứa con gái là Tôn Lỗ Ban, Tôn Lỗ Dục. Sau khi mất, bà được truy phong làm hoàng hậu."}],"ident":222,"name":"Bộ Luyện Sư","family":2934},"223":{"Content":[{"content":"Tư Mã Huy, ẩn sĩ cuối thời Đông Hán, hiệu là Thủy Kính, Hảo Hảo Tiên Sinh, tự Đức Tháo, người Dương Địch. Ông là người bác học đa tài, biết nhìn người, được mọi người kính nể. Tư Mã Huy từng trú ngụ ở Kinh Châu, kết giao với danh sĩ thiên hạ. Ông chính là người tiến cữ Bàng Thống và Gia Cát Lượng cho Lưu Bị. Tài hoa của ông cuối cùng cũng không được thể hiện, cả đời ẩn dật."}],"ident":223,"name":"Tư Mã Huy","family":3012},"224":{"Content":[{"content":"Là đạo sĩ được lòng người, trị bệnh cho bá tánh tại vùng Ngô Quận, Cối Kê. Bị Tôn Sách dùng tội danh \"Mê hoặc lòng người\" truy bắt."}],"ident":224,"name":"Vu Cát","family":3013},"225":{"Content":[{"content":"Thái Diễm, tự Văn Cơ (hoặc Chiêu Cơ), con gái Thái Ung, tài nữ cuối thời Đông Hán, bác học đa tài, tinh thông âm luật. Ban đầu bà gả cho Vệ Trọng Đạo, sau khi chồng mất, bà về nhà mẹ. Trong thời buổi loạn lạc ở kinh đô, bà bị Hung Nô bắt giữ và đưa về phương bắc. 12 năm sau, Tào Tháo thống nhất phương bắc, dùng số tiền lớn để chuộc Thái Văn Cơ về và gả cho Đổng Tự. Thái Diễm giỏi thơ ca, âm nhạc, thư pháp, tác phẩm để lại có thể kể đến bản tấu nhạc Hồ Già Thập Bát Phách."}],"ident":225,"name":"Thái Văn Cơ","family":3439},"226":{"Content":[{"content":"Phục Thọ, Phục Hoàng Hậu của Hán Hiến Đế, con gái Phục Hoàn, thuộc gia đình trâm anh thế phiệt. Sau do Phục Hoàn phản Tào Tháo thất bại mà bị liên lụy."}],"ident":226,"name":"Phục Thọ","family":3469},"227":{"Content":[{"content":"Trương Trọng Cảnh, tên là Cơ, tự Trọng Cảnh, người Nam Dương. Ông là y học gia, thầy thuốc nổi tiếng cuốu thời Đông Hán, được đời sau xưng tụng là Y Thánh. Trương Trọng Cảnh nghiên cứu bệnh Thương Hàn, sưu tập nhiều bài thuốc dân gian, đưa ra quy tắc chữa trị cơ bản \"chữa bệnh theo triệu chứng\". Tác phẩm để lại có sách Thương Hàn Tạp Bệnh Luận."}],"ident":227,"name":"Trương Trọng Cảnh","family":3819},"228":{"Content":[{"content":"Tư Mã Viêm, vị hoàng đế khai quốc của triều Tấn, tức Tấn Vũ Đế, con của Tư Mã Chiêu. Sau khi Tư Mã Viêm kế thừa vương vị của Tư Mã Chiêu, đã ép Tào Hoán nhường ngôi, thành lập nhà Tấn. Trong những năm đầu tại vị, ông tận tâm tận lực lo việc triều chính, bá tánh được an cư lạc nghiệp, sử ghi đó là giai đoạnThái Khang Chi Trị. Năm 280 diệt Ngô, kết thúc cục diện Tam Quốc, hoàn thành thống nhất. Từ đó về sau, Tư Mã Viêm trở nên kiêu căng sa đà, trễ nải việc chính sự, phong vương khắp nơi, gieo mầm mống nội loạn cho triều Tấn."}],"ident":228,"name":"Tư Mã Viêm","family":3837},"229":{"Content":[{"content":"Đổng Uyên, tự Hùng Phó, danh gia võ thuật, hiệu Bồng Lai Thương Thần Tán Nhân. Ông tự sáng tạo ra đòn thương pháp \"Bách Điểu Triều Phượng\", oai phong lẫm liệt, nên được gọi là \"Thương Vương\". Đồ đệ của ông gồm \"Bắc Địa Thương Vương\" Trương Tú, \"Tây Xuyên Thương Vương\" Trương Nhiệm, cuối đời ông lại nhận Triệu Vân làm đệ tử bế môn, truyền thụ võ học cả đời."}],"ident":229,"name":"Đồng Uyên","family":3497},"230":{"Content":[{"content":"Trương Giác, thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Hoàng Cân. Trương Giác lập ra Thái Bình Đạo, định dùng cách truyền đạo để truyền bá tư tưởng của mình. Năm 184, Trương Giác tự xưng là Thiên Công Tướng Quân, tổ chức tín đồ phát động khởi nghĩa, sử gọi là Hoàng Cân Khởi Nghĩa. Về sau Trương Giác qua đời, quân khởi nghĩa chẳng mấy chốc đã bị triều đình dẹp yên."}],"ident":230,"name":"Trương Giác","family":2043},"231":{"Content":[{"content":"Vương Nguyên Cơ, cháu gái Vương Lãng, con gái Vương Túc, thê tử của Tư Mã Chiêu, mẹ của Tư Mã Viêm và Tư Mã Du. Sau khi gả cho Tư Mã Chiêu, bà giữ trọn đạo làm vợ, cung kính khiêm nhường. Bà biết cách nhìn người, từng tiên đoán trước việc Chung Hội mưu phản. Năm 265, Tư Mã Viêm thành lập triều Tấn, tôn Vương Nguyên Cơ làm Hoàng Thái Hậu."}],"ident":231,"name":"Vương Nguyên Cơ","family":2042},"232":{"Content":[{"content":"Trương Ninh, người Cự Lộc. Con gái của Đại Hiền Lương Sư Trương Giác, thê tử của đại tướng Ngụy Diên nhà Thục Hán."}],"ident":232,"name":"Trương Ninh","family":2041},"233":{"Content":[{"content":"Tôn Lượng, tự Tử Minh, là vị hoàng đế thứ hai của Đông Ngô thời Tam Quốc. Khi lên ngôi chỉ mới mười tuổi, do Gia Cát Khác và những người khác phụ chính. Sau khi thân chính, ông cố gắng loại bỏ quyền thần Tôn Lâm, nhưng thất bại và bị phế truất làm Cối Kê vương. Trong thời gian ngắn tại vị, ông nỗ lực chấn chỉnh triều cương, nhưng bị hạn chế bởi quyền thần can thiệp, cuối cùng không thể củng cố hoàng quyền. Sau đó bị giáng chức và qua đời trên đường đi đày, chỉ mới mười tám tuổi."}],"ident":233,"name":"Tôn Lượng","family":4153},"234":{"Content":[{"content":"Tào Duệ, tự Nguyên Trọng, là vị hoàng đế thứ hai của Tào Ngụy thời Tam Quốc. Trong thời gian trị vì, ông chăm lo chính sự, trọng dụng Tư Mã Ý, Trần Quần và các vị quan tài năng khác, thành công chống đỡ Gia Cát Lượng bắc phạt và Tôn Quyền tấn công; xây dựng cung điện, coi trọng lễ chế, cũng như phát triển xây dựng lớn. Cuối đời, ông gửi gắm con côi cho Tư Mã Ý và Tào Sảng, gieo mầm cho sự suy yếu của nhà Ngụy."}],"ident":234,"name":"Tào Duệ","family":4150},"235":{"Content":[{"content":"Lưu Thiện, tự Công Tự, hậu chủ Thục Hán thời Tam Quốc (tại vị 223-263). Sau khi kế vị rất tin tưởng Gia Cát Lượng, ủng hộ việc trị quốc và bắc phạt của ông; sau khi Gia Cát Lượng qua đời, tiếp tục tin dùng các hiền thần như Tưởng Uyển, Phí Huy, nhằm duy trì cục diện ổn định của Thục Hán. Trong hơn 40 năm tại vị, ông chú trọng đến dân sinh, tránh chiến loạn quy mô lớn, bảo đảm nền hòa bình lâu dài cho đất Thục, là một trong những vị chúa công có thời gian chấp chính lâu nhất thời Tam Quốc."}],"ident":235,"name":"Lưu Thiện","family":4147}}}}